is toegevoegd aan uw favorieten.

De mensch in den IJstijd in Europa en de ontwikkeling zijner beschaving tot aan het einde van den Steentijd

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

sloeg men bijna uitsluitend uit vuursteen, die soms van verre door den handel werd ingevoerd; want ook in streken, waar geen vuursteen voorkomt, bewijzen de uit silex gemaakte kernsteenen of zg. nuclei met een menigte er bij liggende splinters, dat de vuursteenwerktuigen op de plaats zelve gemaakt werden, soms als een bizonder bedrijf van bepaalde dorpen. Ook fijn bewerkte pijlpunten uit vuursteen worden zeer veel gevonden; daarbij behoorende 1 tot 1.5 M. lange bogen, uit het veerkrachtige hout van den Taxusboom, heeft o.a. de paalbouw van Robenhausen opgeleverd; 1.8 tot 2.4 M. lange lansen, uit eikenhout gemaakt, heeft de paalbouw van Nidau in het Bieler-

meer, evenwel reeds tot den bronstijd behoorende, aan het licht gebracht.

In grooten getale zijn houten gereedschappen, die wij uit oudere tijden niet kennen, omdat de vergankelijke grondstof reeds lang op de vindplaatsen verrot is, uit den bodem der Zwitsersche meren te voorschijn gekomen. Want hier, in den zuren veenbodem, is het houtweefsel, van dat der zware palen tot dat van de fijnste kammen,

zóó uitmuntend bewaard gebleven, dat ten minste de vorm volkomen zuiver behouden is. Wel is het weefsel zóó week en sponsachtig geworden, dat het bij het aanvatten doorgaans uiteenvalt, aan de lucht ineenschrompelt en zich kromt. Daarom moeten deze voorwerpen in waterige oplossingen, het best in verdunden alcohol of in formol, bewaard worden.

Behalve doorgaans gebroken stelen van b ij 1 e n of hamersteenen, waaraan men somtijds nog de lidteekens van de steenen messen kan zien, waarmede zij werden gesneden, zijn allerlei lepels, platte schalen, schotels en bekers bewaard gebleven, die door het gebruik dikwijls geheel en al ingedeukt zijn, vervolgens

2i *

Fig. 142. Tegelijk als zaag gebruikt vuursteenmes, dat nog in het houten handvat steekt, waarin het met asphalt door de paalbewoners werd bevestigd. In het handvat bevindt zich een gat, om een vlaskoord doorheen te halen, waaraan het werktuig aan een houten haak in de hut werd opgehangen. Afkomstig uit den neolithischen paalbouw van Wangen in het Bodenmeer.

(4/g der nat. grootte).