Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en hare opstanding op den jongsten dag door de machtspreuk van God hadden opgesteld! Nooit kan bij hen zoo iets opgekomen zijn. Alles, wat voor hen onverklaarbaar is — en dat is voor deze onwetende menschen zeer veel — ja alles verklaren zij immers, zooals wij reeds herhaaldelijk hebben duidelijk gemaakt, als het werk van de geesten der afgestorvenen, en om deze tevreden te stellen, opdat zij de levenden maar met rust zullen laten, begraaft men de dooden, geeft men hen allerlei geschenken in het graf mede en brengt hen voor alle belangrijke ondernemingen in het leven spijs- en drankoffers. Doelmatiger nog dan deze middelen, om de geesten der overledenen gunstig te stemmen, scheen het in het vervolg te zijn, ze door maatregelen van geweld in het graf gevangen te houden, ter plaatse, waar het lichaam, hun oorspronkelijke woonplaats, rustte en waarin, gelijk men aannam, zij nog een tijdlang verblijf hielden. Dit scheen veiliger en daarom doelmatiger te zijn, dan de eerstgenoemde middelen en dientengevolge nam men beide middelen te baat. Men gaf den doode nog geschenken in het graf mede en bracht zijnen geest nog offers, doch men bond het lijk aan de beenen vast, waardoor men tevens den in hem wonenden geest meende vast te binden, om zijn uitbreken te verhinderen. Deze hoogst naïeve denkwijze der oorspronkelijke volken kunnen wij ook nu nog waarnemen (fig. 164). Met dezelfde bedoeling, opdat de geest van den doode den terugweg naar de woning der levenden niet meer zou kunnen terugvinden, om hen te plagen, ziek te maken en hen alle mogelijke ellende te berokkenen, breken de Eskimos en talrijke andere volkstammen op even lagen ontwikkelingstrap een gat in den achterwand hunner woning, om het lijk, dat immers niet door de deur mag uitgedragen worden, in alle stilte, „opdat het niets moge bemerken", naar buiten te schuiven en het daarna te begraven, zooals ook hunne gewoonte is. Zoo vonden het ook de neolithische menschen doelmatig, hunne dooden — die zij vermoedelijk ook door een vooraf gemaakte opening in den wand der hut, waarin het sterfgeval plaats had en niet door de deur naar buiten brachten — niet slechts

Sluiten