is toegevoegd aan uw favorieten.

De mensch in den IJstijd in Europa en de ontwikkeling zijner beschaving tot aan het einde van den Steentijd

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

rekening wijst —, zoo is hier, evenals in Egypte, het koper spoedig door het brons verdrongen geworden.'Niet alleen werden allerlei sieraden uit brons gegoten en later gepolijst in den handel gebracht, doch er werden ook wapens, bijlen, dolken, lans- en pijlpunten van gemaakt. Men leerde zelfs langzamerhand zwaarden gieten die door uitsmeden gehard werden en wier broosheid men later, zooals de nieuwste wetenschappelijke onderzoekingen hebben geleerd, door matig uitgloeien na het smeden wist te verminderen. Natuurlijk heeft een zóó samengestelde

techniek zich slechts zeer langzaam kunnen ontwikkelen

evenals ook de invoering van het brons, eerst alleen voor sieraden, later ook voor de vervaardiging van wapens en allerlei gereedschappen, geleidelijk van' volk op volk is overgegaan en zeer langzaam steen en hoorn als grondstof voor werktuigen heeft verdrongen. Aldus eindigde in KleinAzië de jongere steentijd omstreeks 4000 jaar vóór Chr., in Midden-Europa daarentegen eerst omstreeks 2500 en in Noord-Europa eindelijk tegen 2000 jaar vóór Chr.

De Babyloniërs en Egyptenaren bezaten reeds tusschen 5000 en 4000 jaar vóór Chr. koperen voorwerpen, doch eerst tusschen 3000 en 2500 jaar v. Chr. gereedschappen van brons. In Klein-Azië was, volgens Prof. Oskar Montelius, koper in den aanvang en brons aan het einde van het derde duizendtal jaren v. Chr. bekend. Tusschen 3000 en 2500 jaren v. Chr. verbreidde zich het koper langs den Üonau naar Hongarije en daarna naar Zwitserland en Frankrijk. Zuid-Duitschland en Bohemen, die een levendigen handel met Italië en de Donau-landstreken onderhielden, hadden reeds koperen voorwerpen omstreeks 2500 v. Chr. en bronzen werktuigen en sieraden omstreeks 2000 jaar v. Chr. Iets later kwamen koper en brons naar Noord-Duitschland, Nederland en Skandinavië.

Overal werd het brons uit het Zuiden in afgewerkte stukken ingevoerd en tegen producten van het land ingeruild. Eerst lateileerde men de legeering omsmelten en naar eigen modellen verwerken. Dat langzamerhand van het Zuiden naar het Noorden een levendige handel

Reinhardt, De mensch in den ijstijd. 2j