Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gevolge waarschijnlijk der altijd heviger vervolging, dour de Jansenisten en politieken gestookt, werd ook de Zonnebloem in de eerste jaren der 18e eeuw door de Jezuieten verlaten. Den 26*ten Nov. 1720 werd het huis voor 11000 gl. aangekocht door den resident des Koning» van Polen, Pieter Geelhand. Diens zoon, de Antwerpenaar Henri Geelhand, heer van Merxem en Dambrugge, verleende den 22s,en Dec. 1766 procuratie aan den notaris H. J. van Naarden om de woning voor 18402 gl. te verkoopen.

Ik vertrouw, dat bovenstaande overzicht, hoe vluchlig ook, mij de verdere taak lichter en de lezing der volgende bladzijden gemakkelijker zal maken.

Als stichter van de St. Franciscus-Xaverius-kerk ot' den Krijtberg op Singel (Mons cretaceus) wordt gewoonlijk — op gezag van den geschiedschrijver pater Norbertus Aerts -') — de Hoorenaar Gerardus Martini (Maertensz.) genoemd. Ik houd het er echter voor, dat de Amsterdammer Joannes Ryser of de Reyser (Riserius of Ryserus) hem den weg heeft gebaand als voorbereidende grondlegger der Ivrijtbergkerk. Immers, blijkens een stuk, ten jare 1694 te Rome in de drukkerij der Apostolische Camera verschenen, waren er „sinds 1614 voortdurend twee paters der Societeit te Amsterdam, in twee afzonderlijke bede- en woonhuizen, als zendelingen werkzaam geweest." Daar echter, volgens bovenstaande berichten, noch de Zonnebloem noch de Z a a i e r destijds bestonden, kan pater Ryser, de eenige Jezuiet die zich in 1616 en '17 met Livinus Wouters te Amsterdam ophield, slechts het bedehuis bediend hebben, dat later naar

1) Zie over de Geelhands: v. Rükevorsel's H. C. Maagdenhuis.

2) De verzamelaar der 10 of 12 folio-deelen van de Acta missioriis batavac S. J., in handschrift berustend in 't rijksarchief te Brussel. P. Aerts stierf in de Zonnebloem 16 Nov. 1707.

Sluiten