is toegevoegd aan uw favorieten.

Verspreide opstellen van C. H. den Hertog

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Inderdaad zou zulk eene ideale regeling, indien zij bereikbaar ware, den besten waarborg geven, dat de kweekeling niet alleen tot „einen tuchtigen Erdenbürger und Weltmann" L) maar ook tot eeu „Burger einer idealen Welt oder des Reiches Gottes" gevormd werd. Maar vooral is een dergelijk stelsel onmogelijk in een land als het onze, waar de bevolking zoo verspreid is en de vrijheid zoo velerlei opvattingen van dit laatste burgerschap heeft doen geboren worden. Alzoo wordt de fictie onvermijdelijk, dat de staat geen verstand van godsdienst heeft, en dientengevolge alleen zuiver wereldlijk onderricht aanbiedt.

Toch heeft ook dit onderwijs eene ideale zijde; als het goed gegeven wordt, brengt het den leerlingen een geestelijken voorraad aan, die eene onmisbare voorwaarde is voor de ontwikkeling van hooger leven. De zeer religieuse Ziller zegt dan ook: „Eine heilige Erziehung, die den Zögling nicht mit einer Fülle weltlicher Bildung ausstatten wollte, sondern ihn blosz in die ideale Spliare zu erheben suchte, würde Tugend und Glauben zu Schattenbildern, ja zum nichtigcn Wortgejprangc leerer Formeln herabwürdigen" ~). Daarbij gaat dit onderricht met eene practische opleiding tot deugd gepaard. „De onderwijzer" — om de woorden van Louis W uarin 3) te gebruiken — „waakt er voor, dat zijne leerlingen in hunne verhouding tot hem en onder elkander zich volgens dat wetboek der deugd gedragen, dat het gebied aanwijst, waarop alle weidenkenden elkander ontmoeten, van welke richting zij ook zijn mogen. Hij boezemt hun liefde voor de deugd, afkeer van het kwade in. Hij veroordeelt en vervolgt de leugen onder allo vormen en in alle graden; hij toont zich onverbiddelijk voor

1) t. a. p., pag. 38G.

2) t. a. p, pag. 387.

3) L'Etal et l'JEcule, p. 107.