Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

absolutisme, de verdwijning van hatelijke privilegiën, de erkenning der gewetensvrijheid en de gelijkheid voor de wet zijn toch ook vruchten der Revolutie, al moeten sommige nog noodig tot voller rijpheid komen. Maar de bangmaker levert eene geschikte aanleiding om hier een weinig historie van den leerplicht x) samen te vatten, deels om te doen uitkomen, hoe deze integendeel het gevolg van cene onweerstaanbare evolutie is geweest, deels om aan te toonen, dat ongeveer alle partijen in het verleden hunne patroons vinden, die van leerdwang niet afkeerig waren.

Is het om weerzin te wekken te doen, dan vangt men liefst aan met eene herinnering aan de Spartanen. Lukas ) veihaalt de bekende geschiedenis zoo: „Jedes neugeborne Kind „wurde gleich nach der Geburt von Reambten besichtigt, und „wenn es schwach oder verkrüppelt war, zum Verhungern „ausgesetzt. Die Kinder wurden von t Jahre bis zu ihrei „Volljahrigkeit gemeinschaftlich unter Aufsicht des Staates „erzogen. Man sieht, das war der reinste Militar-Communisb mus; in diesem bildete der Schulzwang ein nothwendiges „und natürliches Glied; denn das Individuum war nichts und ^ leb te nur in der Gemeinsamkeit des Staates. Freilich wurde „in den spartanisclien Schulen keine Dinte verspritzt, sondern „Rlut; die Spartaner traten ohne Vorbereitung sofort ins „Gymnasium ein, und brauchten sich über weiter nichts „auszuweisen, als dass sie stehen, laufen und raufen konnten .

Men kan echter ook wat vriendelijker beginnen, met een Solon op te halen, die voorschreef, dat ieder Atheensch burger zijn zoon in muziek en gymnastiek onderwijs zou doen geven, en voorts, dat geen zoon verplicht was, zijn vader in diens

1) Vgl. Büdinger, Von den Anfdngen des Schulzwangsf Züiicli 1865.

2) T. a. p. blz. 89.

Sluiten