Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ouderdom te onderhouden, als deze hem geen bedrijf had doen leeren, waardoor hij in staat was zijn brood te verdienen. Verder zwijgt de Oudheid. In Rome was de opvoeding der kinderen geheel aan de moeders overgelaten, van welk systeem de historie eenige schitterende voorbeelden heeft opgeteekend.

Uit de Middeleeuwen wordt alleen van Karei den Grooten eenige dwang vermeld; door zijn toedoen verklaarde de kerkvergadering van Mainz in 813, bijna gelijktijdig met een aantal andere kerkvergaderingen, het volgende 1): „De priesters moeten steeds de geloofsbelijdenis en het Onze Vader onderwijzen, en die, welke dat verwaarloozen, moeten door vasten en andere tuchtigingen gestraft worden. Ook moeten de ouders hunne kinderen naar de school zenden, of naar eene kloosterschool of naar die van een priester, opdat zij de geloofsbelijdenis en het Onze Vader goed leeren en te huis aan anderen kunnen leeren; wie niet anders kan, mag het in zijne moedertaal leeren". Overigens vernemen wij van geen dwang in de wijze, waarop de Kerk in de Middeleeuwen het haar opgedragen „docete omnes gentes" vervult. Laat niemand echter hier een verwijt in lezen; afkeer van dwang is in eene rein-spirituëele instelling nooit te misprijzen. De Katholieken hebben inderdaad reden om zich te ergeren, wanneer hunne Kerk als eene vijandin van onderwijs wordt voorgesteld. Zij vereeren — waarom zouden wij niet meedoen? — den heiligen Cassianus, die op zijnen tocht naar Rome in 405 n. C. door het heidensche Imola komt, en onmiddellijk eene school opent, waar de ouders hem hunne kinderen zenden, wie hij met het Kruis ook de letters leert kennen; den heiligen Xaverius (f 1552) het voorbeeld deimissionarissen, die, een klokje in de hand, in de straten van

I) J. Versluys, Geschiedenis van de opvoeding en het onderwijs II, 27.

Sluiten