Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van bekwaamheid Rn zedelijkheid der onderwijzers, — maar voerde geen leerplicht in, en het zonderling verschijnsel deed zich thans voor, dat deze maatregel in de Cliambre des Pairs aanbevolen werd, terwijl de Chambrc des Députés op „libertó absolue" aandrong. Het was ook de tijd van het dwepen met de vrijheid; do tijd der „onde school", die toen nieuw was, evenals de «nieuwe" van nu, naar 's werelds loop, ook weer oud zal worden; de tijd van liet onbepaald geloof in de macht van den wedijver; de tijd, toen Adam Smith wel reeds Ihc cducation of the poor eene zaak vond, „which deeply concerns the coinmonwealth" 1), maar Le Journal des Economisten, het beginsel der vrije concurrentie u outrance toegedaan, de geheelc inmenging van den Staat op onderwijsgebied wraakte en het geven van onderwijs volkomen .gelijk stelde met liet bakken van brood en dergelijke ondernemingen, die aan het particulier initiatief behooren te worden overgelaten

Ook de poging van Carnet, om in 1840 den leerplicht te doen aannemen, mislukte, misschien wel door de onpractische bedreiging met boeten van 2U a 500 frs., waarvan de Kamer, al werden zo door den rapporteur tot 10 a 100 frs. verzacht, niets wilde weten. Zoo ook werd de drang om leerplicht gedurende hot tweede keizerrijk wel nu en dan als oppositiemiddel voor den dag gehaald, maar telkens door het gouvernement met een schouderophalen afgewezen. „Ne nous „demandez pas 1'instruction obligatoire", antwoordde in 1864 M. Genteur, secrétaire-général du ministro de 1'instruction publique. „Elle n'est pas dans nos mceurs. Vous prétendez „qu'elle a réussi dans d'autres pays? Je lc nie avec des „chiffres authentiques. Et en Prusse? On nous a mis au-

1) Vgl. Mr. A. Kerdijk, Leerplichtigheid, p. 7., onze beste inonographie over liet onderwerp, die dezer dagen weieens had kunnen herdrukt worden.

2) Jlir. Mr. J. Beelaerts van Blokland, t, a. p. 585.

Sluiten