is toegevoegd aan uw favorieten.

Verspreide opstellen van C. H. den Hertog

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

(ft), die in het algemeen over het hoofd gezien worden x), en eindelijk de gezichtsgewaarwordingen van het schriftbeeld. Welke van die zinnelijke elementen op den voorgrond staan, hangt veel van de organisatie der menschen af. Er zijn zie-menschen (type visucl) en lioor-menschen (type auditif), maar de meesten zijn zoo van alles wat. Wundt 2) zegt hiervan:

„Ob uns die Complication der drei Elemente: Vorstellung, Sprachlaut und Schriftzeichen vollstandig zum Bewusstsein kommt, dies hangt (u. m.) davon ab, welches dieser Elemente etwa unmittelbar sinnlich auf uns einwirkt. Die Vorstellung kann unter Umstanden isolirt bleiben; der Sprachlaut ruft regelmassig das Vorstellungsbild herbei, das Schriftzeichen erweckt den Sprachlaut sammt dem Vorstellungsbilde."

Wie over deze zaken een weinig nagedacht heeft, ziet in, hoe oppervlakkig het is op „pennehalen" en „krijtkrabbels" te smalen. Zoowel spraakklank als schriftteeken zijn voorstellingssymbolen en het hangt maar van de gelegenheid af, aan wie van beide men de voorkeur geeft. Voor verzen en toespraken verkies ik den levenden klank; voor al wat abstract is of het abstracte nadert het rustige schriftbeeld. Als men over een zaak van gewicht heeft te oordeelen, heeft men de gegevens immers liefst op schrift. Een wiskundig of wijsgeerig betoog leest men liever, dan dat men het aanhoort. Begrijpt de heer v. d. B. nu misschien, waarom ik hem in de spellingbeweging teleurgesteld heb. 3)?

1) Men observeert ze het best, door met open mond aan een of ander woord te denken, liefst met lip- of tongletters er in. Men voelt dan zekere trekkingen in de spraakspieren.

2) Physiologisehe psychologie T. 452.

3) Zie zijn Pleidooi, enz.