is toegevoegd aan uw favorieten.

Ons toonstelsel

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

3. De laagste toon, voor 't menschelijk gehoor waarneembaar, wordt voortgebracht door 8 ü 10, de hoogste door ongeveer 20000 trillingen (dubbeltrillingen: • •. ) per seconde.

Meer bijzonderheden over de trillingsverschijnselen en het meten van trillingen doen hier niets ter zake; ze zijn in elk werk over natuurkunde te vinden.

Van 't ontzettend groote aantal tonen, dat tusschen beide uitersten kan worden voortgebracht, is slechts een beperkt getal voor de muzikale kunst of toonkunst bruikbaar; dit getal is volgens vaste wetten uitgekozen en tot een stelsel vereenigd, dat men het toonstelsel noemt.

4. Reeds ruim 500 jr. vóór Chr. kwam Pythagoras, Grieksch wijsgeer en wiskundige, tot de ontdekking, dat de verhoudingen der tonen in getallen kunnen worden uitgedrukt.

Volgens deze ontdekking is het toonstelsel opgebouwd uit tonen, welker verhouding door bepaalde getallen wordt aangegeven. Hierbij is de merkwaardigste verhouding die van 1 : 2.

Laat men tegelijk met een zekeren toon, onverschillig * welken, den toon hooren, die door tweemaal zooveel trillingen in denzelfden tijd wordt voortgebracht, dan zal de tweede toon, hoewel hij hooger is, op zóó bijna volkomen wijze met den eersten ineensmelten, dat men waant slechts

één toon te hooren.

Het gebied, dat men zich tusschen twee zoo in elkaar opgaande tonen kan denken, — dat als 't ware door die twee tonen begrensd wordt, vormt een afgesloten deel van 't toonstelsel. Het geheele toonstelsel omvat 8 van die deelen, alle volgens dezelfde wetten samengesteld.

5. Van alle tonen, in zoo'n afgesloten deel denkbaar, zijn de 6 belangrijkste gekozen en tusschen de 2 begrenzende ingevoegd, zoodat de tweede der begrenzende tonen de 8" in

«