Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

III. DE SLEUTELS IN VERBAND MET DE ZANGSTEMMEN.

27. Zooals onder 12 reeds werd vermeld, omvat de menschelijke stem niet meer dan 4 octaven van het toonstelsel. „Menschelijke stem" is hier in dien zin genomen, dat er alle stemmen, van de laagste tot de hoogste, in vertegenwoordigd zijn. De stemomvang van één mensch is gemiddeld niet grooter dan l3/4 octaaf.

In hoofdzaak zijn bij de menschelijke zangstem 2 soorten te onderscheiden:

de vrouwenstem, die zich voornamelijk in de hoogste

twee, en

de mannenstem, die zich grootendeels in de laagste twee der bewuste 4 octaven beweegt. Muziek voor vrouwenstemmen wordt dus 't best in den g-, die voor mannenstemmen in den f-sleutel geschreven.

Bij ieder der beide soorten onderscheidt men weer h o o g e-, midden- en lage stem, die elk met een afzonderlijken vreemden (meest Italiaansehen) naam benoemd worden.

f hooge : Sopraan

Vrouwenstem > midden: Mezzo-Sopraan

y lage : Alt

j hooge : Tenor

Mannenstem ! midden: Bariton

y lage : Bas.

28. De volgende tabel geeft een overzicht in noten van den omvang van elke stem, in haar eigen sleutel geschreven, — en daarna van alle stemmen gezamenlijk op den

elflijnigen balk.

van dek laak , Ons toonstelsel. 2

Sluiten