Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

116. De Aeolische toonladder was echter in haar oorspronkelijken vorm niet te gebruiken. Bij de toenemende ontwikkeling der harmonieleer of de leer der meerstemmige muziek. begon men te vinden, dat 't gehoor beter bevredigd werd indien de achtste toon van de toonladder door een kleine in plaats van door een groote seconde werd voorafgegaan. Deze concessie aan 't gehoor werd eisch, zooals in de tegenwoordige muziek algemeen te zien is.

In elke melodie, waarin de grondtoon als sluittoon voorafgegaan wordt door de septime van de toonladder, en die dus met een rijzende seconde naar den grondtoon eindigt, is die laatste seconde klein.

In 't kort gezegd:

Het gehoor eisch t, tl at elke diatonische toonladder r ij zend met een kleine seconde eindigt.

In de Aeolische toonladder is de laatste seconde groot; om die tot een kleine te maken. werd de septime chromatisch verhoogd, en er ontstond een toonladder

die den naam kreeg van theoretische, of — omdat ze vooral bij aaneenschakeling van accoorden (harmonie) gebruikt wordt — harmonische toonladder.

De harmonische mineurtoonladder heeft 3 — in plaats van 2 — kleine seconden, tusschen 2 en 3, 5 en 6, 7 en 8; daarentegen één vergroote seconde, tusschen 6 en 7.

117. Die vergroote seconde, eenigszins hard voor 't gehoor, niet vloeiend genoeg om bij 't opbouwen van melodieën gebruikt te worden, was oorzaak dat men later ook de sext ging verhoogen, waardoor de vergroote seconde en tevens de voorafgaande kleine, in groote seconden veranderd werden.

Theoretische of Harmonische mineurtoon ladder.

Sluiten