Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

herhaal ik. Maar wel geloof ik nu heel duidelijk te weten, dat het dwaasheid is, te zeggen: ware hij zoo of zoo geweest, hadde hij dit of dat gedaan, dan zou — — -— enz., want hij kon niet anders doen, dan hij deed. En zijne werken zijn van zijn wezen eene getrouwe reproductie — en een Kort-Begrip van zijne geheele persoonlijkheid, van al zijn kunnen als mensch en als letterkundige — want die zijn volmaakt één in hem en daarom is dit boek zoo echt! — vinden we in den Max Havelaar.

Maar men moet kunnen lezen.

Alleen de Satyricus is weergaloos; eene satyre is de Wouter-Phantasie, eene satyre is Droogstoppel met wat er-bij behoort, eene satyre is de toespraak tot de Hoofden van Lebak, — en heel mooi, heel mooi is de weerklank van het Oostersche leven in zijne ziel gewekt. Phantasie en weerklank, nooit historie : hij laat de menschen denken, wat hij denkt, en gevoelen, wat hij beseft en gevoelt. Indien hij een verhaal deed met dezelfde woorden, waarmee een ander het deed, was het zijne toch anders. —

Een verhaal b.v. als dat van Saïdjah en Adinda zal men te vergeefs in de Javaansche

Sluiten