is toegevoegd aan uw favorieten.

Evolutie, revolutie en het anarchistisch ideaal

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Te Clarens woonde ook mijn vriend Roorda van Eysinga en deze twee ballingen ontmoetten elkaar daar dikwijls.

Nog herinner ik mij de kinderlijke vreugde van Roorda, toen hij mij vertelde dat Reclus hem, als kenner bij uitnemendheid van Insulinde, had verzocht dat deel van zijn aardrijkskundig werk te schrijven, dat Neerlandsch Indië bevatte. „Nu heb ik de gelegenheid voor het forum der menschheid, niet in zoo'n klein bekrompen landje als het onze, niet in een taal die door anderhalf man verstaan wordt, maar in een taal die door heel de wereld begrepen wordt, de Nederlandsche regeering ter verantwoording te roepen voor het wanbestuur in Indië en allen bekend te maken hoe wij die heerlijke kolonie op de meest kruieniersachtige manier beheerd hebben." Helaas! het mocht niet zoo zijn, want vóórdat het boek verscheen, was onze vriend reeds ter aarde besteld om voor eeuwig te rusten onder de graszoden van het schoon gelegen kerkhof te Clarens, waar men zoo'n heerlijk gezicht heeft op het meer en op de Fransche Alpen aan de overzijde.

Hoewel erg lijdende is de avond zijns levens voor Reclus verhelderd door de gebeurtenissen in Rusland. Hij toch zag daarin het begin der sociale revolutie, die zich niet zou beperken tot Rusland, maar heel Europa in vuur en vlam zou zetten. Na de slachting te Petersburg op 22 Januari had hij nog den moed om te Parijs te komen en aldaar enkele minuten te spreken om zijn vreugde uit te spreken over het eerste gloren der Russische revolutie. Men kon het hem aanzien dat het niet lang