Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van onze kennis en kracht: sociale en politieke, zedelijke en materiëele vorderingen, op 't gebied van wetenschap, kunst en nijverheid. Evolutionist in alle dingen zijn wij evenzeer revolutionair in alles, wetende dat de geschiedenis zelve slechts de reeks is der gebeurtenissen, die volgt op die der voorbereidingen. De groote intellektueele evolutie die de geesten vrijmaakt, heeft tot logische konsekwentie de feitelijke vrijmaking der individuen in al hun betrekking tot anderen.

Men kan ook zeggen dat de evolutie en de revolutie de twee opeenvolgende handelingen zijn van éénzelfde verschijnsel, daar de evolutie de revolutie voorafgaat en deze weer een nieuwe evolutie, moeder van toekomstige revoluties, voorafgaat. Kan er een verandering plaats hebben zonder plotselinge verplaatsingen van het evenwicht in het leven te weeg te brengen? Moet de revolutie niet noodzakelijk volgen op de evolutie evenals de daad volgt op den wil om te handelen? Het een en het andere verschillen alleen in het tijdstip van hun verschijnen. Als een hoop puin een rivier verspert, hoopt het water zich langzamerhand op boven het beletsel uit en door een langzame evolutie wordt een meer gevormd; plotseling zal een doorsijpelen zich voordoen in den dijk stroomafwaarts en de val van een steen zal een overstrooming veroorzaken; het beletsel zal met geweld worden meegesleept en het geledigde meer zal een rivier worden. Aldus zal een kleine aardsche revolutie plaats hebben.

Als de revolutie altijd ten achter is bij de evolutie, ligt de oorzaak hiervan aan den weerstand van de milieux: het water van een rivier bruischt tusschen

Sluiten