Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

haar oevers omdat deze het in zijn loop vertragen; de donder rolt door de lucht omdat de atmosfeer zich gesteld heeft tegen de vonk die uit de wolk komt- Elke vervorming der stof, elke verwezenlijking der idee wordt, zelfs in de periode van verandering, tegengewerkt door de traagheid van het milieu en het nieuwe verschijnsel kan alleen voltrokken worden door een nog veel sterkere poging of door een sterker macht dan de weerstand zelf is. Sprekende van de Fransche revolutie heeft Herder reeds gezegd: „het zaad valt in de aarde, geruimen tijd schijnt het dood, dan schiet plotseling de halm uit, verplaatst de a;irde die het bedekte, doet geweld aan de vijandelijke klei en zietdaar het wordt een plant, die bloeit en haar vrucht rijpt." En hoe wordt het kind geboren? Na negen maanden verblijf te hebben gehouden in de duisternis van het moederlijf, ontsnapt het ook met geweld door het omhulsel te scheuren en soms zelfs door de moeder te dooden. Zoo zijn de revoluties noodzakelijke gevolgen van de evoluties die haar zijn voorafgegaan.

Spreekwoorden zijn zeer gevaarlijk want men heeft dikwijls de gewoonte ze machinaal te herhalen, als om ziich vrij te maken erover na te denken. Zoo herhaalt men overal het woord van Linnaeus: Non facit saltus natura (de natuur maakt geen sprongen.) Zekef dat is zoo, maar elke evolutie komt tot stand door een verplaatsing van krachten naar een nieuw punt. De algemeene beweging van het leven in elk wezen in 't bizonder en in elke reeks van wezens toont ons nergens een direkte voortzetting, maar altijd een indirekte, om zoo te zeggen revolutionaire opvolging- De tak voegt zich niet in de lengte aan een

Sluiten