is toegevoegd aan uw favorieten.

Evolutie, revolutie en het anarchistisch ideaal

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

valschte teksten van de Veda. Zeker de afschaffing van zulke gruwelen was een weldaad, ofschoon een beetje laat tot stand gekomen, maar hoeveel nadeelen moesten ook niet toegeschreven worden aan de uitoefening zelve van de „voogdij" macht, hoeveel drukkende belastingen, hoeveel ellende, hoeveel hongersnooden, de wegen met haar lijken bedekkende.

Elke gebeurtenis, elke periode in de geschiedenis biedt een dubbel gezichtspunt aan, men kan haar onmogelijk in haar geheel beoordeelen. Het voorbeeld zelfs van de lente die een einde maakte aan de middeneeuwen en aan den nacht der gedachte toont ons hoe twee revoluties tegelijkertijd kunnen plaats vinden, waarvan de eene verval veroorzaakte en de andere vooruitgang. De periode der Renaissance, die de monumenten van de oudheid terugvond, die haar boeken en leeringen ontcijferde, die de wetenschap ontdeed van bijgeloovige formules en de menschen op nieuw wierp op den weg der belangelooze studies, had ook tot gevolg den definitieven stilstand der spontane artistieke beweging gedurende de periode der vrije gemeenten (communes) en steden. Het was plotseling als een overstrooming van een rivier, die de bebouwde oevers aan den kant verwoest; alles moest opnieuw worden begonnen en hoe dikwijls verving de banale nabootsing van het antieke kunstwerken die ten minste de verdienste hadden origineel te zijn!

De Renaissance van de wetenschap en de kunst liep evenwijdig in de godsdienstige wereld door de scheuring in het christendom met hetgeen men genoemd heeft de Hervorming. Het scheen geruimen tijd natuurlijk om in deze revolutie te zien een der weldadige krisissen van de menschheid, door de verove-