Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Maar als zij een nieuw despotisme moet scheppen, kan men zich afvragen of het niet beter ware geweest haar op andere wijze te leiden.

De tijd is gekomen om alleen bewuste krachten te gebruiken: de evolutionisten, die eindelijk komen to: de geheele kennis van hetgeen zij willen verwerkelijken in de aanstaande revolutie, hebben iets anders te doen dan de ontevredenen tot opstand te brengen en hen in het gewoel te werpen zonder doel en zonder kompas.

Men kan zeggen dat tot heden geen revolutie geheel beredeneerd was en daarom is geen enkele geheel gelukt. Alle groote bewegingen waren zolder uitzondering bijna onbewuste handelingen van de zijde der menigte die meegesleept werd en alle die min of meer geleid zijn, zijn alleen geslaagd dcor de leiders die in staat waren om hun koelbloedigheid te bewaren. Het was een bepaalde klasse die de hervorming tot stand heeft gebracht en die er de voordeelen van plukte. Het is een bepaalde klasse die de Fransche revolutie heeft volbracht en die er de voordeelen van krijgt, alle ongelukkigen die haar gediend hebben om haar de zegepraal te bezorgen, plaatsende in geregelde rij. En loopt niet nog in onze dagen de „vierde stand," vergetende de boeren, de gevangenen, de landloopers, de werkloozen gevaar zich zeiven te beschouwen als een afzonderlijke klasse en te werken niet voor de menschheid maar voor haar bizondere belangen?

Geen enkele revolutie had ook haar morgen. Heden dreef men het volk tot den slag, morgen spoorde men het aan tot wijsheid; heden verzekerde men dat de opstand de heiligste plicht is en morgen

Sluiten