Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Mandarijnen" is wat rauw uitgesproken. Het lot beware ons voor dergelijke meesters, ingenomen met hun eigen persoon en vol minachting voor anderen uit de „lage menigte" of uit de „vuile bourgeois." Buiten hun glorie beteekent niets wat; buiten hun coterie bestaat er slechts schijn, vluchtige schaduwen. En toch hun geschriften, hoe fijn ook, bewijzen ons dat deze genieën zeer middelmatige profeten zijn. Geen hunner had een ruimer begrip over de toekomst dan de geringste proletariër en in hun school kunnen wij den goeden strijd niet leeren strijden. In dat opzicht leert de meest onbekende van hen die strijden en lijden voor de rechtvaardigheid ons meer.

Het begin van onze kennis, de eerste beginselen van geschiedkundige kennis zeggen ons, dat de tegenwoordige toestand eindelooze rampen omvat, die men zou kunnen vermijden. De onophoudelijke en vernieuwde ongelukken die het bestaande sociale stelsel voortbrengt, overtreffen al die welke de onvoorziene revoluties der natuur veroorzaken zooals overstroomingen, cykloons, aardbevingen, uitbarstingen van asch en lava. Het is een raadsel hoe optimisten tegen de klippen aan, zij die met alle geweld willen dat alles naar wensch gaat in de beste der werelden, de oogen kunnen sluiten voor den vreeselijken toestand van zoovele millioenen hunner medemenschen, hunner broeders. De verschillende ekonomische of politieke administratieve of militaire rampen, die woeden in de „beschaafde" maatschappijen — zonder nog te spreken over de wilde volkeren — hebben tallooze menschen tot slachtoffers en de gelukkigen die gespaard of slechts even aangeroerd worden door het ongeluk, doen precies alsof zij die hekatomben niet zien, zij

Sluiten