Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

lijden van, niettemin hebben zij den wil om eraan te ontsnappen en de geestestoestand van al degenen die lijden als zij en die er de oorzaak van kennen, eindigt met te zijn een revolutionaire kracht.

In een stad waar geen enkele groep verklaarde anarchisten bestaat, zijn alle arbeiders het reeds op min of meer bewuste wijze.

Bij instinkt juichen zij den kameraad toe, die hun spreekt over een socialen toestand waarin geen meesters meer zullen zijn en waar het arbeidsprodukt zal berusten in de handen van den voortbrenger. Dit instinkt omvat in kiem de toekomstige revolutie, want van dag tot dag wordt het helderder en verandert in kennis. Wat de werkman gisteren vaag voelde, dat weet hij heden en elke nieuwe ervaring doet het hem beter weten. En de boeren die zich niet kunnen voeden met de opbrengst van hun lapje grond en zij, nog veel grooter in getal, die geen kluit aarde hun eigendom noemen, beginnen zij niet te begrijpen dat de aarde moet toebehooren aan hem, die haar bebouwt? Zij hebben het allen bij instinkt gevoeld, zij weten het nu en zullen weldra de taal van terugeischen spreken.

De vreugde, veroorzaakt door de vermeende verdwijning van het socialisme, heeft niet lang geduurd. Slechte droomen stoorden de beulen, het kwam hun voor dat de slachtoffers nog niet heelemaal dood waren. En bestaat er nu nog één blinde die kan twijfelen aan hun opstanding? Alle lakeien der pers die na Gambetta herhaalden: „er bestaat geen sociale kwestie!" zijn dezelfden die de woorden van keizer Wilhelm naschreeuwen: „de sociale kwestie overweldigt ons geheel! De sociale kwestie benauwt ons!"

Sluiten