Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

liet mooie Geuldal, waar het snelstroomende riviertje molens in beweging brengt, liggen verscheiden plaatsjes: Meersen, Valkenberg, Gulpen. Beek heeft appelstroop- en appelwijnfabricage. In 't ZO. Kerkrade en Heerlen, beide met steenkoolmijnen, Vaals met lakenfabrieken en Rolduc of Kloosterrade met eene groote R. K. middelbare school en gymnasium. Ten N. van Sittard blijft de bodem wel" heuvelachtig, maar wordt hij aanzienlijk lager. Roermond (12000 1.) met fabrieken en Venloo (14000 i.) liggen aan de Maas. Weerd heeft drukke weekmarkten. In 't N. Gennep en Mook.

§ 33. Gelderland bestaat uit drie stukken, door rivieren van elkander gescheiden. Vooreerst dehooge, schraalbewoonde Veluwe met zand- en grintgrond, hier en daar rijk aan bossclien, elders met heide bedekt of met stuivend zand, en met den schoonen, steil afhellenden Veluwzoom aan de Z.- en ZO. zijde. In de tweede plaats de graafschap Zutfen met de Lijmers, bestaande uit zand en grint, behalve langs de rivieren, waar vooral in de Lijmers, vruchtbare rivierklei ligt. Te midden hiervan verheffen zich de heuvels van Montferland. I11 de derde plaats het vruchtbare rivierklei-gebied van Heler- en Bommeleiwaard, Betuwe en Land van Maas-en-Waal. In het ZO. van dit gebied' dringen de grintheuvels van Nijmegen op als voortzetting van de Klcefschc heuvels.

Gelderland grenst met de onvruchtbare Veluwe aan de Zuiderzee, die hier ondiep is en waar geene rivier van eenig belang uitstroomt; er liggen dan ook geene belangrijke handelssteden. El burg en Harderwijk (het laatste met een werfdepot voor koloniale troepen) doen aan vischvangst op de Zuiderzee en aan bokkingrookerij. N ij kerk heeft handel in hout en schors. Barneveld heeft veel bijenteelt.

Bijna 1/4 van Gelderlands oppervlakte ligt woest. De Betuwe is eene vruchtbare landbouwstreek; ook de Veluwezoom en de Lijmers zijn goede landbouwstreken. Bij Wageningen en N ij kerk werd tot op den jongsten tijd, evenals hier en daar 111 de Betuwe, tabak verbouwd. De uiterwaarden worden meest als graslanden gebruikt. De ooftteelt is in de Betuwe van belang. Zutfen, Harderwijk en Nijkerk verzenden hout en boom-

Sluiten