is toegevoegd aan uw favorieten.

Leerboek der land- en volkenkunde

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

mijnwerkstad Sjemnitz in het Hongaarsch Ertsgebergte. Ödenburg, op den rand der Kleine Hongaarsche vlakte, in eene wijnrijke streek, beeft koren- en veehandel. De hoofdstad Budapest (620000 i.) ligt op den rand der Groote Hongaarsehe vlakte; zij is door den aanleg van spoorwegen steeds meer het centrum voor den Hongaarschen handel geworden. Debreczen (Debretzin), het middelpunt van een groot steppe-gebied, is eene echte Hongaarsche »boeren stad", buiten de eigenlijke kern ver uit elkaar gebouwd. Szegedin (Segedin), de tweede stad van Hongarije, hij de samenvloeiing van Maros en Theiss, in eene vruchtbare omgeving. Maria-Theresiopel is de belangrijke markt voor den veerijken omtrek.

Zevenburgen of Transsylvanië is rijk aan wouden. Kroonstad is eene Duitsche kolonie te midden van eene Romaansche bevolking.

Kroatië-Slavonië is nog haast uitsluitend landbouw- en veeteeltland. Agrani is er de eenige stad, waar de industrie noemenswaard is. Fi 11 me is de zeehaven voor dit land (spoorweg!). /\n het kustland Dalmatië is veeteelt de hoofdbezigheid. De kustvorm (verschillend zoowel van den fjord- als van den riasvorm!) is zeer gunstig, maar de gemeenschap met het achterland wordt door dè evenwijdig met de kust loopende, ruwe gebergten zeer bemoeilijkt. Daarbij is dat achterland nog zeer weinig productief. Van Dalmatiës handel wordt 95% over zee, slechts 5°/0 over land gedreven. Hoofdstad is Zara.

Bosnië en Hercegovina, tegenwoordig onder Oostenrijks beheer, hebben bet getal Slavische bewoners der monarchie nog doen stijgen, 't Zijn Karstlanden, met minder gunstige voorwaarden voor 't verkeer. Hoofdsteden zijn Sarajevo en Mostar.

De bevolking van Oostenrijk-Hongarije is voor de helft Slavisch (Noord-Slaven in 't midden van Bohemen, in Moravië .en Galicië; Zuid-Slaven in Kroatië-Slavonië, het Kustland, Dalmatië, Bosnië en Hercegovina), voor ruim 1/4 Duitsch (Alpenlanden, Donaudal tot Pressburg, de randen van Bohemen, Silezië), voor 17/'nio Magyaarsch (Hongarije), voor °/ioo Romaansch (Italianen in het Etschgebied, Roemeniërs in Zevenburgen).