Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

richting gewijzigd. Van ZO. en O. wordt zij Z. en eindelijk, op iets hoogere breedten gekomen, waar de afwijking naai rechts op het noordelijke halfrond sterker begint te werken, wordt zij zelfs Z\V. De ZO. passaat van het zuidelijke halfrond is overgegaan in de ZW. inoeson van Achter-Azië.

Deze toestand is echter reeds voorbereid en begonnen sedert April, kort nadat de Zon noorder declinatie heeft gekregen, en hij duurt voort tot het einde van October, hoewel de Zon reeds 23 September den aequator is gepasseerd. Dit is een gevolg van het algemeene verschijnsel, dat dergelijke veranderingen altijd eenigen tijd achteraan komen, 't ls immers bekend dat b. v. de dag gewoonlijk 0111 2 a 3 uur in den middag, niet 0111 12 uur het warmst is. In Noord-Borneo vangt de NO. passaat (in den Archipel NO. moeson geheeten) ongeveer midden October weer aan en blijft zij waaien tot het midden van April, om dan van half April tot half October weer te worden vervangen door de ZW. moeson. Natuurlijk zal verder noordelijk de verwisseling van de beide winden iets eerder plaats hebben; zoo beginnen in Bangkok reeds in September veranderlijke winden te waaien, die het naderend einde van de ZW. moeson aanduiden. De periode van overgang, waarin meest veranderlijke winden en windstilten heerschen, noemt men de kentering.

In October begint ook op de Javazee de ZO. passaat te verzwakken. Met toenemende zuider declinatie schuift het gebied van de grootste verwarming, en tevens dus van de grootste luchtverdunning, zuidwaarts. Wanneer 1111 naar het Z. de Indische oceaan zich onafgebroken uitstrekte, zou de NO. passaat nog een eind als ONO.- en O. wind over den aequator heen schieten. (In de aequatorstreek toch is het verschil 111 rotatie-snelheid van punten op ongelijke breedte zeer gering, en de invloed, dien dit op de windrichting heeft, ook van weinig beteekenis. Op hoogere breedten, zooals reeds werd opgemerkt, wint deze wijzigende factor aan invloed.) De toestanden zijn hier echter anders. Ten ZO. van den Archipel ligt het vastland Australië en dit wordt November Februari sterker verwarmd dan de omgelegen zee. Boven NW. Australië ontstaat een minimumgebied en hierheen stroomt nu de lucht van de zuidhelft van bos, Lccrb. L. en V., 4e druk. 21

Sluiten