Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ijzerertsen. De keuper bestaat hoofdzakelijk uit zandsteen, niergelleien en gips; op vele plaatsen is de keuperbodem voor landbouw wel geschikt. Bij Winterswijk, en verder noordelijktot Enschede, komt de keupermergel in den ondergrond voor. In de Alpen vinden wij de trias in groote kalk- en dolomietmassa's, die het hoofdbestanddeel van de noordelijke en zuidelijke zone der Kalk-Alpen vormen. De noordelijke Kalk-Alpen zijn rijk aan zout (Ischl, Hallein, Reichenhall en Berchtesgaden); in Karinthië vinden we bij Bleiberg lood- en zinkertsen en in Krain bij Idria kwikzilver. In Noord-Anierika is de new-redsandstone (een gesteente, dat tot de triasformatie behoort en langs den oostvoet van 't Rotsgebergte wordt gevonden) oorzaak van de kleur van vele rivieren, als de Rio Colorado en de Roode rivier.

De juraformatie is in Zuidwest-Duitschland en Zwitserland (Frankische, Zwabische en Zwitsersche Jura) zeer uitgebreid. De Kalk-Alpen bestaan uit trias- en juragesteenten. De rivieren hebben zich hier vaak diepe dalen uitgeslepen. De juraformatie bestaat hoofdzakelijk uit kalksteen, mergclleien en ijzerrijken zandsteen. Zij is rijk aan fossielen. Naar de op den voorgrond tredende kleur, en tevens naar het verschil in tijd van vorming, onderscheidt men witte, bruine en zwarte juragesteenten. De eerste leveren de lithographische steenen (Solenhofen); de tweede zijn rijk aan ijzerertsen (o. a. bij Aaien aan de Kocher). De zwarte Jura of lias vormt in Wurtemberg een vruchtbaar heuvelland, waarin de rivieren diepe dalen hebben uitgeslepen. De witte jura komt o. a. nog dicht bij de grenzen van het Zutfensche voor.

In de graafschappen Kent en Sussex (ook in 't N. van Duitschland) vindt men eene zoet- en brakwaterformatie; wealden geheeten, die eene soort van tusschenlid vormt tusschen de Jura- en de krijtformatie. De wealden bestaan uit eene blauwachtige kalk en leien, bruin zand en blauwachtige pottenbakkersaarde. In de beide laatste gesteenten vindt men vele versteeningen van reusachtige hagedissen. In Westfalen treft men in de wealdenformatie kolenlagen aan. In ons land vindt men wealdenvorming in den ondergrond van het Zutfensche bij Winterswijk en verder oostelijk.

22*

Sluiten