is toegevoegd aan uw favorieten.

Leerboek der land- en volkenkunde

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het meest bekende gesteente der krijt formatie is het witte krijt, eene zoutwatervorming, bestaande uit koolzure kalk met tallooze kalkschalen van foraminiferen en kiezelschalen van diatomeeën. Waar organische lichamen gelegenheid gaven tot afzetting van kiezel, ontstonden er vele vuursteenknollen in het krijt. Het zuivere witte krijt komt voor op de zuidkust van Engeland, waar het o. a. bij Dover hooge klippen vormt, in Champagne, op de Deensche eilanden en op Riigen. Maar de krijtformatie bevat ook kalkachtige of zandachtige lagen (de „Planer" van Bohemen en Saksen) en in kubusvorm (Quadersandstein), als 't ware opgestapelde zandsteenblokken, die in Saksisch Zwitserland een voortreffelijk bouwmateriaal leveren.

Merkwaardig voor de ontwikkelingsgeschiedenis van de klimaatzonen op aarde is het bestaan van eene noordelijke en eene zuidelijke krijtzone. De laatste strekt zich van Portugal door de Pyreneeën, Zuid-Frankrijk en aan weerszijden van de Alpen uit tot in Griekenland en Klein-Azië en bevat overblijfselen van dieren (meest tot de familie Hippurieten behoorende, en verder koralen), die in de noordelijke zone, welke kan worden aangewezen van Engeland door Noord-Frankrijk tot in Noord-Duitschland en Zuid-Zweden, niet of althans zelden en dan in kleine exemplaren voorkomen. De noordelijke zone is rijk aan ammonieten en belemnieten. Ook in Noord-Amerika heeft men twee overeenkomstige krijtzonen gevonden: eene noordelijke in NewJersey en de streek der Mississippibronnen en eene zuidelijke in Tejas. Eene scheiding der klimaatzonen moet dus reeds in de krijtformatie zijn begonnen.

In Nederland vinden we, onder den naam van Maastri chtsch krijt, de jongste krijtlagen. De St.-Pietersberg bestaat grootendeels uit de bovenste afdeeling van dit gesteente, nl. het bekende duf- of tuf krijt, dat ook elders in ZuidLimburg in den ondergrond en aan de oppervlakte voorkomt, o. a. bij Valkenburg. Het tufkrijt is eene soort van grofkorrelig krijt, die sedert eeuwen wordt gebruikt als bouwsteen. Als bouwsteen is het echter minder goed dan vele andere gesteenten, omdat het zeer week is. Van een anderen kant is die weekheid eene goede eigenschap, daar het gemakkelijk kan worden be-