Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

landwaarts in, tot het hellende vlak, dat zij geschapen heeft, te hoog oploopt en de golven hare kracht verliezen.

Men heeft op sommige kusten een langzaam vooruitschuiven van de kustlijn, op andere een achteruitschuiven van deze waargenomen; een winnen van de zee op het land (positieve niveauverandering) en omgekeerd een winnen van het land op de zee (negatieve niveauverandering). Voor dit verschijnsel kunnen verschillende oorzaken zijn, waarvan we slechts éene vermelden: eene voortgaande tektonische verandering in de aardkorst. Wanneer nu eene steile kust eene positieve niveauverandering ondergaat, komen steeds nieuwe deelen diei kust in het bereik der branding. Hoe ook de lagen der gesteenten mogen liggen, uit welke grondstoffen ze ook mogen bestaan, hoe ongelijk van hoogte en weerstandsvermogen ze mogen zijn, ze worden als 't ware afgeschoren door de branding, afgeschuurd door de heen en weer gesleepte rotsblokken, die de zee er afrukt. Men duidt deze werking der zee aan door het woord abrasie. Eindelijk zal een flauw hellend vlak zijn ontstaan, effen of heuvelachtig, met een oppervlaktevorm waarop geen sporen van den invloed der geologische vorming zijn achtergebleven. Heeft deze periode lang geduurd en maakt zij eindelijk plaats voor eene negatieve niveauverandering, dan kan zulk een abrasie-vlakte als abrasie-tafel weer boven liet zeevlak komen uitsteken. Men vindt uitgestrekte abrasie-tafels

in China en in Zuid-Rusland.

§ 41. Biologische invloeden. Ook de levende wezens oefenen invloed uit op den aard en den vorm der aardoppervlakte. De veranderingen, die de mensch op de aardoppervlakte in 't leven roept, door het verharden van wegen, het boren van tunnels, door bedijkingen bemaling, door bevloeiing of droogmaking, zijn wel zeer onaanzienlijk, maar ze zijn vooi de bewoning, het verkeer, de bruikbaarheid der Aardt als woonplaats van 't grootste belang. Van grootcre beteekenis, als er sprake is van den vorm der aardoppervlakte en den bouw der aardkorst, zijn de planten- en de dierenwereld. I)e in de spleten der gesteenten dringende plantenwortels werken als wiggen en maken kleinere en grootere deelen daarvan los.

Sluiten