Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

soms ook op eenige plaatsen beneden den zeespiegel duikt en eene zoutwaterlagune omsluit. Van deze riffen geven de Lakkadiven en de Malediven vele voorbeelden en liggen er vele in

den Grooten oceaan.

Ten slotte zij nog gewezen op het verkolingsproces bij gestorven planten, waaraan de vorming van steen- en bruinkool en turf moet worden toegeschreven. Het kan alleen plaatshebben, wanneer de lucht niet vrij kan toetreden. Hoe, leert de chemie.

§42. Eilanden. Het kleinste vastland, Australië, is76 millioen, het grootste eiland, Nieuw-Guinea, is 0.77 millioen KM- groot. Het verschil in grootte tusschen vastland en eiland springt dus voldoende in het oog. Men kan de eilanden onderscheiden in vier soorten. 1. Afgescheiden leden van een vastland (door positieve niveauverandering, in samenwerking met de verwoestende werking van golfslag en abrasie): de eilandenguirlandes langs Aziës oostkust, de Oostindische Archipel, Nieuw-Guinea, Nieuw-Caledonië, Nieuw-Zeeland, Groot-Brittannië en Ierland, Sardinië, Corsica, Sicilië, de Dalmatische, de Grieksche eilanden, de eilanden langs de fjordkust van Noorwegen, de Amerikaansche Poolarchipel, de Antillen, Madagaskar, Ceylon, Tasmanië. 2. Vulkanische eilanden, die o,; een bestaanden bodem zijn opgebouwd door vulkanische werking (b. v. St. Paul in den lndischen oceaan op 38° ZB.; Goenoeng Api ten N. van Wetter in de Banda-zee). 3. Koraaleilanden, die op een eveneens reeds bestaanden bodem zijn opgebouwd door koraaldieren (de laatste vindt men, daar de rifbouwende koraaldieren zeewater van ± 20° eischen, uitsluitend in de warme gewesten; — de Bermuda's liggen in den warmen Golfstroom). 4. Aanslibbingseilanden, die uitsluitend in ondiep water in de nabijheid der klist liggen.

§ 43. Bronnen. Waar het in de aarde gedrongen water aan de bovenzijde van eene ondoordringbare laag, of dooi werking der zwaartekracht of onder hydrostatischen druk, aan de oppervlakte komt, is eene wel of bron. Zoo kan het voorkomen, dat waar eene ondoordringbare laag aan eene berghelling aan den dag treedt, eene geheele rij van bronnen tevoorschijn komt, als op bijgaande plaat. Ook kan het water, tot groote

Sluiten