Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

soort van drempel van den oceaan zijn gescheiden, als de Roode en de Middellandsche zee, op kleinere schaal ook de Noorweegsche fjorden, zijn daardoor tegen het binnendringen van

koud water beschermd.

§ 53. Golfbeweging. Bij de golfbeweging plant zich alleen

de bewegingsvorm voort; zij ontstaat onder den invloed van den wind en wordt des te heviger, naarmate de wind sterker en de watervlakte grooter is. Goltbeweging buiten het stormveld of ook na den storm noemt men deining. De golfbeweging, vooral de branding, tast de kusten aan.

§ 54. Getijden. In de opene zeeën ziet inen aan de kust tweemaal in ongeveer een etmaal het water regelmatig rijzen en dalen. Men noemt de rijzing vloed, de daling ebbe, 't geheele verschijnsel getijden. Den overgang van vloed en eb en omgekeerd heet men kentering.

De getijden ontstaan door het verschil in de mate van aantrekkingskracht, welke zoowel de Zon als de Maan op de verschillende deelen der Aarde uitoefent. De gemakkelijke verplaatsbaarheid van de waterdeeltjes geeftaan deze de gelegenheid 0111 aan dit verschil in aantrekkingskracht te gehoorzamen. Daar hier sprake is van 't verschil in aantrekkingskracht, op verschillende deelen der Aarde uitgeoefend (b. v. op het naar het hemellichaam toegekeerde punt en een punt dat daarvan 90° of ,8o'' verwijderd is) spreekt het wel vanzelf, dat de Maan, die zooveel dichterbij de Aarde staat, grooteren invloed in dezen uitoefent dan de 400 piaal verder verwijderde Zon. Zoo roepen Maan en Zon elk voor zich getijden in 't leven. Fwee maanen twee zonne-vloedgolven, elk paar onderling 180° van elkaar verwijderd, moeten zich van O. naar W. over de oceanen bewegen; de hoogere van de Maan in den omloopstijd der Maan (± 25 uur), de veel zwakkere van de Zon in 24 uur. De laatste versterken of verzwakken slechts het hoofdverschijnsel, zooals dit door de Maan te voorschijn wordt geroepen, in meerdere of mindere mate. Elke i2i/a uur is er vloed en midden tusschcn twee vloeden in komen de ebben. Bij Volle en Nieuwe Maan, als Zon en Maan juist samenwerken, zijn de getijden het sterkst (springtij); het zwakst zijn ze bij de kwartierstanden (dood getij),

Sluiten