Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

altijd is de vischvangst voor menige kuststreek een middel van bestaan, niet het minst voor Noorwegen. De walvischvangst bracht de bewoners van Middel- en Noord-Europa in kennis met de poolgewesten en de vaarten der walvischjagers waren tevens de eerste ontdekkingstochten in de poolzeeën. De vangst van den cachelot of potvisch heeft de ontdekking en de voorloopige kolonisatie van menig eiland in den Grooten oceaan ten gevolge gehad. Ten slotte zij nog genoemd de parelvisscherij op de kusten van de Perzische golf en van Ceylon, en de koraal- en sponsvisscherij in de Middellandsche zee.

§ 08. De voornaamste nuttige delfstoffen. Het keukenzout. Hoewel de mensch reeds zeer vroeg delfstoffen gebruikte om er werktuigen van te maken (steen-, brons-, ijzerperiode) en in de oudheid en de middeleeuwen reeds op grootere schaal metalen werden ontgonnen, ontstond een eigenlijk mijnwezen eerst met de ontwikkeling van de natuurwetenschappelijke kennis, in 't bijzonder van de aardkunde, de werktuigkunde

en de scheikunde.

Een mineraal, dat reeds zeer vroeg door den mensch werd gebruikt, is het keukenzout. Men wint het zout als steenzout uit de aardkorst, uit zoutwaterbronnen, van den steppebodem

en uit zeewater.

Wanneer men bedenkt, dat een vroegere zeebodem, als onze kwelders of onze zeekleieilanden, zich niet door bijzonderen zoutrijkdom onderscheidt, dan moet het in 't oog vallen, dat de zoutlagen, die in onze aardkorst voorkomen, niet in de opene zee kunnen zijn ontstaan. Bij de Kaspische zee zien wij, hoe de zoutlagen zijn gevormd. Daar is eene bijna geheel van deze zee afgescheiden golf, Kara Bogas, die door de dorre Oest-Oert wordt omgeven en geene toestrooming van zoet water heeft. Door de groote droogte der lucht verliest de golf voortdurend water en het te kort, dat hierdoor ontstaat, wordt aangevuld door toestrooming van water uit de Kaspische zee. Op deze wijze moet het zoutgehalte van het water in de Kara Bogas steeds stijgen, tot eindelijk sommige zouten, het eerst de moeilijkst oplosbare, later bij stijgend zoutgehalte, gemakkelijker oplosbare, zich op den bodem en langs de randen af-

Sluiten