Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

leeft, het klimaat dat zijn vaderland geniet, de planten- en dierenwereld van de omgeving, kunnen niet anders dan een belangrijken invloed uitoefenen op dat volk, op zijn' gezondheidstoestand, zijne leefwijze, zijne bezigheden en zijne middelen van bestaan, op de dichtheid van bevolking, zelfs op haar karakter en hare eigenaardigheden. Meer dan eens is reeds gewezen op dergelijke zaken. Om slechts enkele als voorbeelden te noemen, herinneren we aan de onbewoonbaarheid van de poolgewesten en de deelen der hooggebergten boven de sneeuwgrens, aan de uiterst schrale bevolking der woestijnen, aan de diensten welke de passaten en moesons aan den zeehandel hebben bewezen, aan de ongezondheid der moerassige kusten in de tropische gewesten: alle zaken, waarbij de klimatologische factor van invloed is. We denken aan de ongelijke hulp, die b.v. de Spaansche, de Skandinavische en de Afrikaansche rivieren aan het verkeer verleenen, vergeleken met de Middeleuropeesche rivieren, de Missisippi e. a., aan het ongelijk aantal steden, dat zich op de oevers van deze en van gene heeft ontwikkeld. We zagen den invloed der bergpassen, dien der kustvormen op het verkeer en op de ligging der verkeerscentra. In deze gevallen oefenen inwendige bouw en vorm der oppervlakte invloed uit, hetzij rechtstreeks, hetzij door tusschenkomst van de stroomende wateren, op 's menschen bestaan. We bemerkten, dat de bloei van den landbouw in hooge mate van de vruchtbaarheid des bodems en van de gunsten van 't klimaat afhankelijk is; dat mijnwezen en zeer vele industrieën als 't ware in den bodem wortelen; dat afgelegenheid het verkeer bemoeilijkt, eene buitengewone gunstige ligging of minerale schatten daarentegen zelfs aan onvruchtbare streken in korte jaren eene betrekkelijk dichte bevolking kunnen bezorgen. Daalde aanwezigheid of het ontbreken van nuttige mineralen een gevolg is van den geologischen toestand des bodems, besluiten we er toe, dat niet alleen de bouw der oppervlakte, maar ook de samenstelling van den bodem rechtstreeks van invloed kan zijn op zijne bewoners. We zagen, hoe het ontbreken van dieren, geschikt om als huisdieren te dienen, gansche deelen der aardoppervlakte eeuwenlang doemde tot achterblijven, hoe

Sluiten