Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

En de waarheid overleeft de smart, zooals de ziel het lichaam overleeft. Ik weet het, wij brengen onzen Phaedon ten einde, hoe verwrongen ons gelaat ook zij, hoe wij ook krimpen onder de krampen en pijnen van het ons doodend vergif. Ik heb waarheid geschreven — ik een vrouw; zwak, onvolkomen, gebrekkig voorgesteld, Romney zou er bijvoegen: omdat ik vrouw ben. — Omdat de waarheid mannelijk noch vrouwelijk, alleen goddelijk is. Buiten God heeft niemand het recht zich op de waarheid te verhoovaardigen. 'tls Hij, die zorg draagt, dat haar schatkameren doorzocht, haar banden geslaakt worden, dat zij hoog in het volle licht worde gesteld, dat zij om haar zelfswille en om haar zelfs wille alleen worde gediend. Want nu hemel en aarde, bloemen en schepselen niet langer door Hem „zeer goed" worden genoemd, noemt Hij dit de waarheid, zijn onvervreemdbaar eigendom, nog steeds.

Zoo is er dan waarheid in mijn boek, de waarheid, die door al het bestaande heen opwaarts voert, dat, tot een volmaakte kosmos, een tweeledige wereld

wordt vereischt. Het Natuurlijke en het Geestelijke,

wie in de kunst, de zeden, de maatschappij scheiding maakt tusschen deze beide, schendt het natuurverband en brengt den dood. Geen kracht in zijn penseel, geen waarheid in zijn lied, geen verheffing in zijn leven. Hij kan den evenmensch niet verstaan; hij is tot machteloosheid gedoemd. Wij deelen den appel des levens in tweeën, hem snijdend door het hart — zoo is zijn volmaakte ronding, als voor Venus hand geschapen, te loor gegaan, alsof wij beide helften hadden opgegeten. Bedenk, dat zonder het Geestelijke het Natuurlijke niet bestaanbaar is, vorm noch beweging bezit; dat zonder het Zinnelijke het Geestelijke niet te waardeeren is, alle schoonheid en kracht derft. En in deze tweevoudige wereld wijkt de tweevoudige mensch (want viensch is de dichter bij uitnemendheid) niet van den bodem der natuur, waar

Sluiten