Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

maar een onderwijs, ingericht naar de jaren en vatbaarheid der leerlingen. Zij stond een levendig begrip der waarheden voor. En dat zij jaloersch was op de schatten, haar toevertrouwd, toonde hare bepaling, »dat men »de «Magistraat" zal verzoeken, dat zij alle paapsche Catechismussen en alle andere boeken, die dwalingen en onreinigheden inhouden, uit alle scholen door hare autoriteit zal uitwerpen," terwijl zij het als een plicht der predikanten beschouwde, om een nauwgezet toezicht over de scholen te houden en desnoods, door eenen Magistraat vergezeld, zoowel openbare als bijzondere scholen te bezoeken en zoowel de meesters als de jeugd tot vlijt en godzaligheid op te wekken. In hare 164e zitting stelde ze een formulier van eed vast, door alle rectoren en schoolmeesters af te leggen en te onderteekenen, alvorens hunnen schooldienst te aanvaarden, terwijl ze in hare 177e zitting besloot, het volgende aan de Staten-Generaal te melden : »En wat aangaat de lagere scholen, verzoekt ook de Synode zeer ootmoedig, dat Uwe Hoog Mog. gelieven te ordonneeren, dat volgens het advies van geleerde mannen, die allerbest verstaan, wat tot onderwijzing van de jeugd behoort, een generale schoolorde beraamd en gearresteerd worde, waardoor de gebreken, die men doorgaans in de scholen bespeurt, mogen verbeterd, en zoo mogelijk, eenparigheid gehouden worden indeonderwijzinge van de jeugd"; zoo zag de Synode ook de gebreken van het onderwijs niet voorbij en poogde geest en leven in de school te brengen.

Alles hier weer te geven, wat deze Synode omtrent het onderwijs bepaalde, zou ons te ver voeren. Doch het weinige, dat wij er van meedeelden, is meer dan genoeg, om ook den paedagogischen tact der Dordsche vaderen te waardeeren. Men heeft de bepalingen der Synode betreffende het onderwijs de Christelijke grondwet der opvoeding genoemd en met recht, want langer dan twee eeuwen zijn ze der opvolging waardig gekeurd en hoewel men ze al reeds spoedig door vreemde onderwijstheorieën poogde te verdringen, toch vermocht men ze niet eerder door anderen te vervangen, dan toen de staatkundige val der republiek beslist was. Xog lieden ten dage moeten ze als een gedenkstuk der Christelijke wijsheid en godsdienstigheid der Dordsche vaderen genoemd worden wegens haar juistheid en volledigheid, haar godsdienstigheid en nauwgezetten geest.

Op deze hoofd- of grondregelen der Dordsche Synode, door de

Sluiten