Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verordeningen kwam het niet, zoodat het onmogelijk werd, het verkeerde uit te roeien en het goede te bevorderen. In strijd met den geest van vooruitgang en verbetering, die overal begon door te dringen, bleef het onderwijs op dezelfde hoogte, ja, ging snel

11a zijn bloeitijd terng.

Yan grooten invloed op de school was ook het groote gebrek der Republiek, dat deze geen voldoende staatsregeling bezat, waardoor zij vastheid aan hare instellingen had kunnen geven en zich had kunnen ontwikkelen naar zich wijzigende toestanden en veranderende omgevingen. »l)e gebrekkige staatsregeling leidde er voorts toe, dat de algemeene ordonnantiën niet altijd plaatselijk werden opge\ olgd. len slotte waren het de magistraten eu de vroedschappen, die beslisten. Herhaaldelijk eu kort achter elkander werden gelijke of Irijna gillijdende verordeningen door de Staten der provinciën op het schoo wezen uitgevaardigd, 'tgeen het vermoeden wettigt, dat zij niet al te trouw werden opgevolgd." (Blz. 81 van »Wat is het doel v. li. L ïr. Nat. Schoolonderwijs?" door Dr. J. Woltjer.)

Eu toch, in weerwil van dit alles, waren de vruchten van liet onderwijs in den eersten tijd niet te versmaden. Dat toonen ons de groote mannen uit den bloeitijd der republiek. Hadden ze op de straat al spelende gedeeltelijk hun eerste opvoeding genoten, welnu, ze waren er eenvoudig, krachtig en vrij door geworden. En de eerbied, die hun later op school voor Gods Woord werd ingeboezemd, ondersteunde, bevestigde en versterkte in hnnne harten het geloof, waarop alleu hun eenigen troost in leven en sterven grondden; het geloof, dat zijne vrucht overvloedig toonde in degelijkheid en vroomheid, moed en standvastigheid, die zoo menige bladzyde van de historie der zeventiende eeuw tot blijvend sieraad verstrekten.

HOOFDSTUK VI.

Barmhartigheid op schoolgebied. — Meester Valckooch. Schooltoestanden en eigenaardigheden.

Willem I, de grondlegger onzer volksvrijheid, besefte het belang van goed onderwijs volkomen. Nauwelijks de hoofdleiding \ an s aiK zaken in handen gekregen hebbende, vaardigde bij dan ook dadelijk

Sluiten