is toegevoegd aan uw favorieten.

Geschiedenis der wording en ontwikkeling van het Christelijk lager onderwijs in Nederland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voedkundige gedachten teu beste te geven. In dit opzicht komen van hem in aanmerking zijn Spiegel van den Out/en en Nieuwen tijd (waarin hij over de opvoeding der kinderen in spreekwoorden, zinspreuken, enz. handelt), Houwelyrk, waar hij lessen aan een jonge moeder voorhoudt. Cats vermaande:

«Hoort. Vaders van het huis, de jeugd, de teere jeugd Dient van den eersten af gebogen tot de deugd,'

omdat hij van de overtuiging doordrongen was,

»Wat heeft geleert de jonge man Dat hangt hem al zijn leven an."

Westerbaen heeft vooral in zijn Ockenburg zijne gedachten over de opvoeding uitgesproken.

Onmiddellijk heeft vooral Jarobus Koelman (f 16'.>5) door zijne opvoedkundige geschriften een heilzamen invloed op de school trachten uit te oefenen. Hij was een der bekwaamste leerlingen van den Utrechtschen Hoogleeraar Gjsbert Voetius. Door een werk tegen de Feestdagen der Hervormde Kerk in Nederland berokkende hij zich zijn ontslag als predikant te Sluis. Zijne vijanden maakten hein het verblijf te Rotterdam, waar hij zich gevestigd had, onmogelijk, zoodat hij genoodzaakt was, nu eens hier, dan daar te gaan wonen. In zijn werk De plichten der Ouders in kinderen voor God op te voeden 1), dat hij aan zijn vroegere gemeente te Sluis opdroeg, ontwikkelde hij voornamelijk zijn opvoedingsstelsel. Vooral bestreed hij sleur en werktuiglijkheid bij het onderwijs en gaf hij onderscheidene regelen en voorschriften op voor een verstandig en doeltreffend Bijbellezen, levens kwam hij op voor het recht en het nut der lichamelijke opvoeding en betoogde hij, dat zij niet veronachtzaamd mocht worden, zelfs niet uit een Christelijk oogpunt.

Ook Jmtus van Effen heeft in zijn Hollandschen Spectator op geestige wijze menigen nuttigen wenk omtrent onderwijs en opvoeding gegeven. Niet op het veel weten, maar op het wel weten wilde hij prijs gesteld zien. Vooral wees hij op de gevaren, aan de opvoediug op kostscholen en door gouverneurs of gouvernantes verbonden.

Johan Samuel Casa, Commies van de Staten des lands, schreef

1) Onlangs op nienw uitgegeven bij D. Donner te Leidei'.