Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Letterkonste. Hierdoor en wijl hij in Holland als goed schoolmeester bekend stond, verwierf hij zich eenigen naam.

De werken van al deze mannen, zij mogen dan door stijl en de behandeling der stof verouderd zijn, toch overtreffen zij, vooral door hun Chrütelijlcm geest, menig opvoedingsgeschrift van onze dagen. Wat den inhoud betreft, zijn ze nog verre van verouderd.

HOOFDSTUK VIII.

De tijd van verval en het streven naar verbetering. — Prijsvragen en de verhandelingen, die zij uitlokten.

De 18e eeuw is voor ons vaderland, ook ten opzichte van het godsdienstig leven, een eeuw van verval geweest. De ongeloofstheorieën, in het buitenland op talentvolle en wegsleepende wijze door verschillende wijsgeeren gepredikt, werden ook hier maar al te gretig aanvaard en deden hare verderfelijke werking niet alleen op de Kerk, maar ook op de school gevoelen. Het schooltoezicht vanwege de Kerk verflauwde en zoo geraakte de school dermate in verval, dat haar toestand langzamerhand allerongelukkigst was. Yele onderwijzers bemoeiden zich meer met hun bijbaantjes dan met de school. Hun onderwijs ontaardde meer en meer in dressuur en machinaal van buiten leeren. De gebrekkige wijze van beheer, het gemis van een bepaald aangewezen deskundig verantwoordelijk bestuur maakte het moeilijk, zoo niet onmogelijk, nalatige onderwijzers tot hun plicht te brengen. Rijke lieden deden wel hun kinderen bij andere ijverige en bekwame schoolmeesters in de kost, om ze zoo voldoend onderwijs te doen genieten, doch de overgroote menigte was niet bij machte dit te doen en leed er onder. Wel bestonden er nog goede verordeningen en reglementen, doch ze waren niet veel meer dan doode letters; het personeel ontbrak, om er geest en leven in te brengen, zoodat ze, in plaats van in eere te worden gehouden, zelfs niet werden opgevolgd. »Het onderwijs in Bijbel en Catechismus was doorgaans enkel geheugenwerk; de meesters waren onkundig en streng, het toezicht slap en onvoldoende. En dat in een tijd, »»waarin Duitsche opvoedkundigen en speculanten in nieuwe stelsels, met Base-

Sluiten