is toegevoegd aan uw favorieten.

Geschiedenis der wording en ontwikkeling van het Christelijk lager onderwijs in Nederland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zulk eene geldverspilling maakten de voorstanders der neutrale school het stelsel der overalomtegenwoordigheid der openbare school bespottelijk. Den 22™ Nov. '84 werden beide scholen opgeheven, na sedert hare stichting ruim f 50,000 te hebben gekost.

De gemeenteraad van Wonseradeel stelde het staatsonderwijs kosteloos. Toch werden aldaar de ingezetenen niet aan het wankelen gebracht in de keuze, 0111 het Chr. onderwijs liever duur te betalen, dan het andere, dat door hun geweten veroordeeld werd, gratis te ontvangen. Ook de harde kastijding, aan Wons en Schraard toegediend, schrikte hen niet af. Twee andere dorpjes in dezelfde gemeente, Ferwoude en Gaast, verklaarden eveneens aan het Bestuur der gemeente, dat de schoolgebouwen en kosterijgoedereu niet langer beschikbaar zouden zijn voor het openbaar onderwijs, maar gebruikt zouden worden tot kerkelijke gemeentescholen. Daar de burgerlijke gemeente aan de Kerk haar eigendomsrecht betwistte, werden er spoedig procedures gevoerd, die ten nadeele van het gemeentebestuur uitliepen. Den 31 Dec. 1870 en later nog tweemaal was aan minister Thorbecke of aan den Koning een request verzonden door de ingezetenen van Gaast, verzoekende schorsing of vernietiging van een raadsbesluit der gemeente Wonseradeel, bepalende, dat te Gaast, nevens de kerkelijke school, eene openbare school moest gesticht worden. Het gemeentebestuur rapporteerde zelf omtrent de stichting dier openbare school »dat ze door de ingezetenen niet werd verlangd," »dat die stichting zou zijn een onnutte geldverspilling" en «nadeelig voor de rust der ingezetenen." Xatuurlijk, dat men met zulk een advies aan zulk een minister volstrekt niet twijfelde aan een goeden uitslag. De zaak was toen nog in de geboorte; er had geen aanbesteding plaats gehad, ja zelfs had men nog geen terrein, waar de stichting zou plaats hebben, aangeschaft. En toch!.... Er waren volgens den minister geene termen in de wet, om op het verzoek van adressanten gunstig te beschikken; dus, hun verzoek werd, evenals vroeger dat van de inwoners van Wons en Schraard, gewezen van de hand. Wel was dit, zooals vader Cats het uitdrukt, »met de luyden gegekt." In 1872 werd te Gaast nu ook eene openbare school opgericht en den 30tn Juli geopend met — 0 leerlingen.

Oin in de «wezenlijke behoefte" aan openbaar onderwijs in Wonseradeel te voorzien, moest de hoofdelijke omslag steeds drukkender worden gemaakt. En het resultaat hiervan was, dat eenigen tijd later