Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geene hoofdonderwijzers, die als zoodanig uog niet aan Christelijke scholen werkzaam waren, aan gesubsidieerde scholen geplaatst, indien zij niet met goed gevolg het Na-examen hebben afgelegd." Den 1 Juli 1877 werd dit besluit in toepassing gebracht en sinds dien tijd gehandhaafd.

HOOFDSTUK XLII.

De arbeid van Ds. J. J. A. Ploos van Amstel, Ds.

J. W. Felix en Dr. G. J. Vos Az. in Friesland op schoolgebied.

In Friesland was het vooral Ds. J. J. A. Ploos van Amstel, die veel voor het Christelijk onderwijs deed. Den 9 Juli 18(53 had deze, predikant zijnde te Otterloo, een beroep aangenomen naar de Ned. Herv. Gemeente te Reitsum, Genum en Lichtaard in Friesland. Den 11 October van datzelfde jaar deed hij zijne intrede bij zijne nieuwe gemeente en mocht haar herder en leeraar zijn tot 14 Januari 1806. In Reitsum vond hij kerkelijke scholen met ouderwetsche, min of meer orthodoxe onderwijzers, doch tot zijn smart ontwaarde hij, dat de meeste openbare onderwijzers in Friesland met allen godsdienst gebroken hadden en dat hun onderwijs dienstbaar was aan de ontkerstening van het volk. Zijn levensbeschrijver, Dr. L. H. Wagenaar, getuigt van hem: »En Ploos vloog ten strijde als een oud ridder met niets ontzienden moed. Overal hield hij schoolredenen — waarbij 't gemis aau diepte dubbel vergoed werd door gloed en bezieling — om de stichting van Christelijke scholen te eischen. Hij verklaarde niet recht op zijn dreef te zijn, als hij niet 3 of 4 maal in de week hier en daar moest preeken of spreken. Soms profeteerde hij. Te Hohverd b. v. (het moderne Holwerd) riep hij in 1864, toen nog niemand den moed had aan schoolstichting te denken, uit: «Binnen één jaar zal hier eene Christelijke school komen." Die school van Holwerd is een monument van Ploos. Yoor alle schoolbesturen was hij sinds de raadsman en geene opoffering voor het Christelijk onderwijs was hem immer te groot. Heel de onderwijzerswereld raakte echter in beweging. Het Friesche liberalisme stoof op en in allerlei weekblaadjes werden volle fiolen van smaad uitgegoten over dezen

Sluiten