Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zoo begonnen. dan ook de mannen der liberale richting de gebreken der schoolwet in te zien en verklaarde de minister PijnackerHordijk in 1883 in de Tweede Kamer zelfs: «Indien deze wet thans moest worden aangenomen, zij zou geen twintig stemmen voor zich verkrijgen." Deze minister van Binnenlandsche Zaken ging echter te ver in het oog der schoohvetdrijvers, toen hij het uitsprak, dat de stelling: »De vrije school regel, de openbare school aanvulling," ook zijn ideaal was. Hun toorn daarover heeft ongetwijfeld bijgedragen, om het ministerieel leven van Pijnacker-Hordijk te verkorten.

Te Wonseradeel nam de gemeenteraad den 29 Jan. 1881 het uitnemend besluit, nog wel met algemeene stemmen, om de openbare scholen te Schraard, Schettens en Lollum op te heffen wegens gebrek aan leerlingen. Die toestand had te Schraard elf jaren geduurd en aan de gemeente 17 duizend gulden gekost. Te Wons en op meer plaatsen bleef de ongerechtigheid voortduren. Door allerlei kunstmiddelen wist men daar voor de openbare school enkele leerlingen te bekomen. In dat jaar werd te Burgwerd eeue Christelijke school geopend. Toen men te Hartwerd voor dat doel ook pogingen aanwendde, meende de liberale meerderheid in Wonseradeels gemeenteraad, dat het te ver ging en zij besloot daarom den 19 lebr. 1881 in dat dorpje met nog geen 150 inwoners eene openbare school te stichten, waarvan het te voorzien was, dat deze weder door slechts enkele leerlingen zou worden bezocht.

In Friesland was de lange strijd over het Floreenrecht eindelijk ten gunste der gemeenten beslist, zoodat deze daardoor het rechtmatig beheer over hare goederen terug ontvangen hadden. Onverantwoordelijk bleef het evenwel nog, dat op vele plaatsen de fondsen der Herv. Kerk besteed werden voor een staatsonderwijs, dat in beginsel en strekking rechtstreeks indruischte tegen de belangen der geloovige gemeenten. Men zocht van den veranderden toestand nu gebruik te maken, om ook hierin verandering te brengen en men had het genoegen, dat enkele kerkvoogdijen hunne subsidiën aan de openbare scholen introkken. Werd b. v. van wege de Xed. Herv. in 1879 in Friesland nog f 33057,77 aan het openbaar onderwijs ter ondersteuning geschonken, in 1880 was die som gelukkig reeds gedaald tot f 25713,61.

In Dec. 1884 besloot eindelijk de gemeenteraad van Wonseradeel

Sluiten