Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

of door omgang met zijne verwanten en vrienden hebben leeren kennen, met wien wij in elk geval verscheidene punten van aanraking hebben, dan verkeeren wij in de gunstigste omstandigheden ; echter blijft het voor een biograaf uiterst moeilijk de „binnenborst" van een zijner tijdgenooten te leeren kennen: hij zou, als een Shakespeare of een Jialzac, buiten zicbzelven moeten kunnen treden en in dien anderen varen, om zich waarlijk in hem te verplaatsen.

Moeilijker wordt de taak van den biograaf waar hij tracht iemand van een vorig geslacht in zijn leven en werken te schetsen. Reeds van onze ouders en hunne tijdgenooten worden wij gescheiden door eene diepe kloof, waarover liefde en sympathie wel menige brug kunnen slaan, doch die desniettemin blijft gapen. Dat onze gevoelens, onze meeningen, onze smaken in menig opzicht verschillen van die onzer ouders en hunner tijdgenooten, beseffen wij gewoonlijk wel en zij nog beter; doch door welke oorzaken al dat verschil ontstaan is, blijft grootendeels verborgen voor hen en voor ons ; hier ziet de nakomeling scherper dan de tijdgenoot.

Is het dus reeds een moeilijk werk iemand van een vorig geslacht goed te leeren kennen en moeilijker nog hem te waardeeren, hoe zeer wordt dan het werk verzwaard, indien, gelijk hier, eeuwen ons scheiden van deu man wiens leven wij trachten te begrijpen; indien de geest des tijds en der omgeving waarin hij leefde ons slechts zoo oppervlakkig bekend zijn! Men zou er toe kunnen komen in moedeloosheid af te zien van zulk eene taak ; doch wie eens een groot man heeft leeren kennen die

Sluiten