Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

grintgronden, die verder Zuidwestwaarts nog herhaaldelijk uit het laagveen opsteken, vooral bij Joure en in het boschrijke Gaasterland. Op den zandbodem ligt in het O. hier en daar hoogveen; men vindt er ook veenkoloniën. In het midden en ZW. bestaat de oppervlakte uit laagveen, in het N. en NYY. uit zeeklei. Friesland is voor een groot gedeelte polderland.

Riviertjes, tegenwoordig trouwens niet meer vrij afstroomende, vindt men in Friesland weinige: de Boorn, de gekanaliseerde Kuinder of Tjonger en de Linde. In de oosthelft zijn veenkanalen , de drie Compagnonsvaarten. In het lagere midden en westen ligt bijna ieder dorp aan een kanaal of kanaaltje. Aan meren is Friesland zeer rijk.

Het bouwland ligt grootendeels ten X. van de lijnen Stroobos—Dokkum—Harlingen en in het O.; bovendien behoort een strook der zeeklei langs de kust bezuiden Harlingen er toe; samen 14 °/o- Het overige deel van Friesland, met uitzondering van de 8 °/0 woeste gronden (in 't O. en Z.), is grasland. Zuivelbereiding en vetweiderij zijn dan ook de hoofdbezigheden. Onder de landbouwprodukten zijn aardappelen, vlas, suikerbieten en cichorei van belang, hoewel de teelt der laatste achteruitgaat. Op de meren en plassen wordt veel paling gevangen en sommige kustplaatsen hebben wat zeevisscherij. De binnenlandsche handel, meest in vee, kaas en boter, is druk, vooral in Leeuwarden en Sneek. Harlingen drijft handel op Fngeland en Amsterdam. De nijverheid is gering: wat steenbakkerij, kalkbranderij, scheepsbouw en eenige Oud-Friesche industrieën: schaatsen, oorijzers, klokken, aardewerk.

Leeuwarden (36) heeft aanzienlijken vee-, boter- en korenhandel. Naast de hoofdstad hebben zich in I' riesland verscheiden kleinere middelpunten als markt- en winkelplaatsen der omgeving ontwikkeld. Franeker-is o. a. zulk een klein centrum. Harlingen (10), met uitvoer van boter, kaas, vee en visch, vooral naar Engeland; invoer van hout, ongesponnen katoen en garens voor Iwente. Makkum Workum, Hindeloopen, Stavoren zijn kuststadjes;

Sluiten