Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

maar ondergrondsche afwatering. Het zijn de duinen en vele heuvelachtige zandgronden. Een zandbodem is een uitstekende natuurlijke waterfilter, zoodat het grondwater dezer terreinen voor drinkwater zeer geschikt is. Vele naburige steden hebben er de prise d'eau hunner waterleiding, in de duinen dichter bij het oppervlak, in de oudere zandgronden op grootere diepte,

§ 4. Onze groote rivieren. Door het polderland heen loopen, tusschen dijken door, onze groote rivieren; haar waterspiegel staat, althans bij hoogen stand, boven het omgelegen land. Meestal heeft men de dijken op eenigen afstand van de zomerbedding aangelegd, om zoodoende beter een groote watermassa te kunnen bergen. Langs het zomerbed liggen dan in den regel zomerkaden, die bij hooge waterstanden overstroomen. Het land tusschen de zomerbedding en den rivierdijk heet uiterwaard en wordt gebruikt als weiland of als griend (griendhout = wilgenhout; voor kribwerken, hoepels, manden).

Waar de Rijn ons land binnenkomt, even boven Lobit, bedraagt zijn vermogen (d. i. de hoeveelheid water, die in i seconde door het dwarsprofiel stroomt) bij middelbaren rivierstand (de gemiddelde zomerstand) 2300 M3, bij zeer hoogen stand wel 10 en 12 000 M3, bij lagen stand echter maar 1750 M3, soms nog minder. Bij Lobit ligt de spiegel 12 M. boven den eb-, 10.5 M. boven den vloedstand van den riviermond bij den Hoek van Holland. De splitsing van den Rijn in zijn delta-armen is in den historischen tijd aan groote veranderingen onderworpen geweest. In een delta is de kortste arm, die ongeveer loodrecht op de kust loopt, gewoonlijk de hoofdmonding, want zij heeft het grootst verval en trekt dus het meeste water. Dit gold vroeger ook voor den Rijn: de namen Kromme Rijn en Oude Rijn wijzen uit, welke de hoofdarm was; deze werd ook de grens van het Romeinsche rijk, met de grensvesting Trajectum (Utrecht) en de haven Arx Brittannica (Brittenburg). — Door het ontstaan der Zuiderzee werd de IJsel sterk verkort en deze schijnt toen

Sluiten