Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geheel afzonderlijk uit de laagvlakte oprijzende bergklompen; de ruig begroeide ruïnen van Lawoe en Wilis en de groep Ardjoeno-Kawi-K 1 oet, die vol afwisseling is: de Ardjoeno bestaat uit een rij van kegeltoppen en aan de noorderhelling ligt het natuurlijke parkland, waar de bewoners van Soerabaja verfrissching zoeken. Tusschen Ardjoeno en Kawi ligt een der mooiste hoogdalen van Java. De Kloet heeft hevige asch-uitbarstingen, en werpt daarbij het water van zijn bergmeer uit, waardoor de Brantas een moddervloed wordt; maar de koffietuinen krijgen door de asch nieuwe vruchtbaarheid.

De laagvlakten, die de vulkanen scheiden, zijn de vlakten van Soerakarta, Madioen en Kediri, met de gelijknamige hoofdplaatsen (118, 23, 40), waarvan Soerakarta, ook Solo genoemd, een zelfde karakter heeft als Djokjakarta, met een kleineren kraton, maar met meer adellijke inwoners; ook de vlakte is, in cultuur en economischen toestand, een tegenhanger van het sultansland. Madioen en vooral Kediri zijn ook suikerlanden, de dichte bevolking komt in het laatste sawahs te kort voor hare rijstteelt. Volgt men de Kali Brantas in de residentie Soerabaja, dan neemt de suikercultuur nog toe en in de delta is zij het aanzienlijkst; ook is daar de bevolking het allerdichtst. De Brantas is van Papar (beneden Kediri) af bedijkt en genormaliseerd. Toch is ze alleen voor prauwen bevaarbaar. De delta was in t begin der 18e eeuw nog bijna geheel een woudmoeras; een eeuw later waren nog vele rawa's over. Thans zijn ze alle verdwenen, wat te danken is aan den aanleg van een grootsch waterwerk, waardoor men de afwatering van de delta geheel in zijn macht kreeg:

In t midden der 19e eeuw is in den bovenmond van ilen zuidelijken delta-arm, de Kali-I'orong, een groote stuwdam gelegd, wat toen in Europa nog nergens geschied was. I wee groote bevloeiingskanalen voor de delta konden door deze opstuwing uit de 1'orong worden gevoed. De noordelijke delta-arm, de Kali Mas, werd door een schutsluis afgesloten, om alleen als scheepvaartweg te dienen,

Sluiten