Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

veilige baai; ze is een vrij belangrijk handelscentrum, al heeft ze door dep achteruitgang der kruidnagelteelt veel verloren. Aardbevingen hebben haar herhaaldelijk verwoest, het laatst zeer hevig in 1898. Ceram is met dichte bergwouden bedekt en levert veel sago. Aan de vechtpartijen der bergstammen is pas een eind gemaakt. Boeroe is het meest vreedzame eiland van den Archipel; strijd is er onbekend, vandaar dat het Nederlandsch gezag zich weinig met de bewoners der centrale hoogvlakte bemoeit.

De vulkanische Ban da-eilanden zijn in verhouding tot hunne microscopische afmetingen nog altijd zeer belangrijk door de muskaatnootcultuur, al is deze bij vroeger achteruitgegaan en zoo de welvaart verminderd. De binnenvaart in de zee tusschen de hoofdeilanden —, Banda Neira met hei witte stadje Neira (4), de kegel Goenoeng Api, en het grootste Banda-eiland Lontar, waarop de meeste notenperken liggen —, vormt het glanspunt van de zooveel schoons biedende Molukkenreis. De bevolking is in den Compagnie's tijd uitgeroeid en door een mengelmoes van bewoners vervangen.

De eilanden tusschen Timor en Nieuw-Guinea heeten wel samen de Groote Oost. De meeste hebben weinig vreemden invloed ondervonden en de bevolking leeft er nog in den wilden staat. Het zijn de Zuidwester- en Zuidooster-eilanden, onder welke laatste de Kei- en de Aroe-eilanden de belangrijkste zijn. Vooral op de Aroeeilanden wordt groote handel gedreven. Van Dobo komen de Chineezen, Arabieren en Boegineezen de tripang, parelmoer en parels, schildpad, paradijsvogels en eetbare vogelnestjes halen, die de groep zelve, de naburige zeeën en eilanden, ook Nieuw-Guinea, leveren.

§ 43. Nederlandsch Nieuw-Guinea is de minst bekende onzer bezittingen, al begint het in de laatste jaren uit zijn isolement te voorschijn te komen. Het noordelijk deel is overwegend bergland; het wordt door groote baaien ingesneden, o. a. de Geelvinkbaai. Tot zeer groote hoogte verheft zich een nog onbekend gebergte, waarvan met

Sluiten