Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

toestand verkeerende vulkanische stoffen, de temperatuur zeer hoog zijn, minstens 2000°

Het buitenste gedeelte der Aarde is waarschijnlijk door afkoeling vast geworden. De bestan'ddeelen waaruit de gesteenten bestaan, die zich later op die hardgevvorden korst hebben gevormd, moeten zijn ontstaan door veranderingen van de bestanddeelen van die oorspronkelijke korst en ten deele ook uit stoffen, die door vulkanische werkingen uit de diepte zijn te voorschijn gekomen.

De stoffen, waaruit de aardkorst bestaat, noemt men gesteenten. Zand, klei, veen, zijn in dezen zin evengoed gesteenten als graniet, bazalt, kalksteen. Naar hun wijze van ontstaan onderscheidt men de gesteenten in twee hoofdgroepen: stollingsgesteenten (eruptieve gesteenten), die in gesmolten toestand opwaarts zijn geperst en aan de oppervlakte of op weg daarheen zijn gestold, en afzettingsgesteenten (sedimentgesteenten), die aan de buitenzijde der aardkorst zijn ontstaan, hetzij ze in het water zijn afgezet of daarin door dieren opgebouwd, hetzij ze boven water, door den wind of door gletsjers zijn gevormd. In vele sedimentgesteenten vindt men fossielen of versteeningen van planten en dieren ingesloten, die in vroegere tijdperken hebben geleefd. Deze fossielen zijn het belangrijkste hulpmiddel bij de bepaling van den betrekkelijken ouderdom der gesteenten. Waren de gesteentelagen, die achtereenvolgens zijn bezonken, rustig blijven liggen , dan zou de bepaling van den betrekkelijken ouderdom der lagen gemakkelijk zijn: de oudste lagen moesten onder, de jongere lagen daarop liggen. Maar, zooals we straks zullen zien, hebben er dikwijls verschuivingen, verzakkingen en plooiingen plaats gehad. De aard der fossielen en van de gesteenten zelve kan ook in veel gevallen doen uitmaken of men te doen heeft met een afzetting in diep of in ondiep zeewater, dan wel in een meer, langs een rivier of in den droge; en ook kunnen de versteeningen soms inlichten omtrent liet klimaat der der periode, waarin de afzetting plaats had.

Sluiten