Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een geheele rij van bronnen te voorschijn komt, als op bijgaande plaat. Ook kan het water, tot groote diepten in de aardkorst gedrongen en onder hydrostatischen druk weer opwaarts geperst, als warme bron (therme) te voorschijn treden; indien althans de warme bronnen inderdaad een atmosferischen oorsprong hebben en niet uit de aardkern afkomstig zijn. In vulkanische streken kan het water ook met een op geringere diepte gelegen warmtehaard in aanraking zijn geweest. — Daar een hoogere temperatuur het water een grooter oplossend vermogen geeft, zullen warme bronnen tevens dikwijls mineraalwaterbronnen zijn. Heeft het water over zoutlagen gecirculeerd, dan zal het als zoutwaterbron voor den dag komen. Geisers zijn periodieke heete springbronnen, die uitsluitend in enkele vulkanische streken voorkomen (IJsland, Noordeiland van Nieuw-Zeeland, Yellowstonepark).

Aardvervormend werken de kalk- en kiezelzuurrijke bronnen , die groote banken en terrassen kunnen afzetten; de kiezelzuurrijke behooren steeds tot de heete bronnen.

§ 25. Rivieren. Waar het water uit bronnen of afsmeltend gletsjerijs afstroomt, wordt een rivierbedding uitgeslepen. In vele steppen en sommige woestijnen bevatten dergelijke beddingen slechts tijdelijk water; men noemt ze wadi's. Rivieren, die wel voortdurend water bevatten, maar niet genoeg om naar zee af te stroomen, noemt men stepperivieren; zij eindigen in een meef of een moeras. In woestijnen ligt de oppervlakte van het grondwater dikwijls zeer diep; alleen in de laagste deelen komt het als bronnen, die oasen te voorschijn roepen, aan de oppervlakte. Slechts zeer waterrijke rivieren, die van buiten het droge gebied veel water ontvangen, kunnen aan de sterke verdamping in de woestijn weerstand bieden en dwars door de woestijn heen de zee bereiken (Nijl, Colorado).

Het land, dat water levert aan één rivier, heet haar stroomgebied. De grenslijn tusschen twee stroomgebieden heet waterscheiding; deze wordt soms door een bifurcatie opgeheven, 't Laatste komt veel voor

BOS—NIERMEVKR , Leerb. L. en V., 7e druk. 25

Sluiten