Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

praten hun denken vèr voorbij. In kleiner bijeenkomsten is ernstiger tegenstelling te duchten en heeft een spreker zich veel meer te ontzien. Ook vervalt daar de heillooze jacht op effect. Worden dus bij een voortgezette socialistenvervolging, die groote meetings onmogelijk gemaakt, dan zal de partij, die nu hoofdzakelijk de uitbreiding van het aantal harer volgelingen schijnt zich ten doel te stellen, den tijd hebben eenige jaren te arbeiden aan de verbetering van haar gehalte. En dat zouden — de Duitsche ervaringen leeren het ons — geen verloren jaren zijn!"

De lezer bedenkt dat het karakter der socialistische beweging in dien in het Noorden bewogen tijd, een ander was dan dat der tegenwoordige sociaaldemocratie. Doch ook dan zal hij den afstand groot vinden, waar Tak zich hier plaatst van de sociaaldemocratie. Het is niet de medestander onder voorbehoud. Het is de geschiedschrijver van de geschiedenis die nog moet gebeuren: Zeker.... de toekomst is aan de sociaaldemocratie. Maar zij moet zich eerst „louteren".

Het was in dien tijd, kort nadat Tak dit artikel had geschreven, dat het „Honger en Schrik" Comité tot stand kwam, anders genoemd het Comité van de „Bedenkelijke oproeping". Het Comité was ontstaan naar aanleiding van mijn „oproep" in het „Sociaal Weekblad" van 11 Maart 1893. De toenmalige redacteur Mr. M. W. F. Treub, had er aanstonds volledige instemming mede betuigd. De rechters, zeide de oproep, „zijn van de hongeroproeren geschrokken. Nu houden zij niet den honger, doch de woordvoerders der hongerigen, de socialisten, voor de makers van het oproer. Zij geven zware vonnissen. Zij geven ook de reden waarom zij het doen. De officier van Justitie van Heerenveen heeft het in zijn eisch gezegd. Het zal goed zijn „deze beklaagden geruimen tijd te onttrekken aan de maatschappij; de uitwerking daarvan zal nuttig zijn;

ze zullen dan begrijpen dat ze dwalen als ze gelooven

dat de heilstaat die hun — naar spreker hoopt te goeder trouw — is voorgespiegeld, bereikbaar is." „De oproep vroeg een protest tegen de vonnissen en geld voor de slachtoffers.

Sluiten