Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ziekte en ongelukken, kamers van arbeid, leerplicht, verbetering der armenwet, beperking van de uitgaven voor het leger, bestrijding van alcoholisme.

Aan het hoofd van deze beweging staat Dr. Vitus Bruinsma, een man van beteekenis, die zich nu met zijn vrienden losmaakt van de beide socialistische organisaties en zijn eigen kerk gaat bouwen, iets wat zeker niet noodig schijnt, want zijn program klopt met dat der radicalen in alle hoofdzaken, en bij hen is nog wel plaats te vinden.

Waarom nu wêer dit apartje? Waarom kunnen de heer Bruinsma en de niet-socialistische arbeiders die hij nu wil vereenigen, zich niet aansluiten aan den Radicalen Bond, die dan sterk genoeg zou zijn om de fusionisten uit te stooten ? Het is treurig, maar onvermijdelijk; de strijd van deze dagen is essentieel een strijd der klassen, en bij de arbeiders, ook bij de kalmeren die Dr. Bruinsma nu zoekt, bestaat geen vertrouwen in burgerpartijen, al klinken hare programma's nog zoo fraai. Gelijkgezinden blijven gescheiden, omdat de strijd zich allengs meer accentueert als een strijd van belang tegen belang, van de nièt-hebbers tegen de hebbers. Zoo grof uitgedrukt schijnt dit te zijn een strijd waaraan hebzucht ten grondslag ligt; in waarheid zijn de opkomende volkspartijen de uitingen van een hoog idealisme, van het geloof dat de menschheid niet tot de ellende van deze dagen, maar tot een waardiger vorm van samenleving en tot geluk is bestemd.

Hoe dit idealisme zich thans in Engeland openbaart in zeer merkwaardige plannen van nieuwe partijvorming, zullen wij in een volgend artikel zien. Engeland is nu het meest belangrijke terrein om het socialisme te bestudeeren en om te ervaren dat het wat anders is dan door spiesburgers achter hun bittertje er van verteld wordt.

24 Maart 1895.

Sluiten