Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eeniging paart aan haar geloof een drukken arbeid. Zij hield in 1896 meer dan 250 openbare voordrachten, maar haar ledental was nog maar 300 persoonlijke leden en 45 vereenigingen met een totaal van U.000 leden. Terwijl de vereeniging er krachtens hare statuten naar streeft om een vereenigd optreden van tradeunionisten en coöperators te bevorderen, is in dertien jaren haar ledental niet boven het één-honderdste van de vereenigde arbeiders gestegen De coöperatieve vereeniging bleef dus nog zonder merkbaren invloed op het productie-proces; zij kon het maar in enkele gevallen houden tegen het loonstelsel dat uit de kapitalistische productie niet kan verdwijnen.

Zoo zijn dan, bij sporadisch gelukken der productieve coöperatie, bij het slagen van winkelvereenigingen, bij de betrekkelijke hulp die volksbanken hier en daar bieden, de droomen dat de coöperatie een wezenlijken invloed op het maatschappelijk stelsel zoude hebben, geenszins verwezenlijkt, en ligt zelfs volgens den heer Vivian die het weten kan, de zege van het co-partnership nog in een vèr verschiet.

Komt nu Van Marken tot een meer bevredigende voorstelling? Ook hij heeft een ongeschokt vertrouwen in de toekomst. „Ma foi est inébranlée. Après trente ans de la vie et des affaires elle est plus ferme même qu'au début de ma carrière." Hij heeft „1 espoir, l'intime conviction même", dat in de 20e eeuw de coöperatie glansrijk zal ontluiken en rijkelijk hare zegeningen zal verbreiden.

Terwijl de heer Vivian, maar enkele minuten sprekende, zich voor de rechtvaardiging van zijn geloof slechts kortelijk kon beroepen op de kracht van zijn beginsel, kon de heer Van arken zich meer tijd geven om de prediking zijner blijde boodschap ingang te doen vinden in de gemoederen zijner hoorders.

Hij schilderde het industrieel proces, hoe de groote industrie de kleine vernietigt, hoe de industrieën tot nationale en internationale coöperatie komen in de trusts, en de middenstand onherroepelijk te gronde moet gaan, zoodat er een maatschappij

Sluiten