Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

En wint de reactie, dan komt de waarheid in gevaar. Het zal van nog andere overwegingen dan de innerlijke waarde van het vonnis afhangen of de machthebbende burgerij in Frankrijk haar Hof van Cassatie eerbied zal bewijzen. Clemenceau heeft nu den tweeden bundel uitgegeven van zijn artikelen over de zaak, eene campagne van scherpzinnigheid en onuitputtelijk talent die hem aan de spits der journalistiek van alle landen stelt. Hij herinnert aan de veroordeeling van Jezus en wat Renan zeide van de uitspraak des joodschen hoogepriesters dat het beter was èen man te dooden dan een geheel volk te doen ondergaan. „Dit is", zeide Renan, volgens ons een verfoeilijke redeneering. Maar zij was de redeneering van de behoudende partijen sedert den oorsprong der mensohelijke samenlevingen. De „partij der orde (1 neem het woord in den engen en kleingeestigen zin) is altijd dezelfde geweest. Meenende dat het bedwingen der volksemoties de uiterste regeeringswijsheid is, gelooft zij vaderlandslievend te handelen, als zij door een gerechtelijken moord bloedstorting in een oproer voorkomt."—

Is het niet duidelijk", laat Clemenceau erop volgen, „dat de redeneeringen van het menschelijk egoïsme maar gering in aantal zijn. Een korte lijst van de voornaamste sophismen waarin het onverzoenlijk belang der heerschende klasse zich verschuilt, zou den sleutel kunnen geven tot de groote sociale verschijnselen der historie.'

Er is veel gewonnen met de uitspraak van het Hof. Maar de „raison d'état", het „appareil des garanties sodales" zijn nog niet tot zwijgen gebracht. En wordt het belang der heerschende klasse in deze voor Dreyfus critieke dagen geprikkeld door eene desnoods kunstmatig opgewekte emotie van buitenlandsch gevaar, of door groote werkstakingen, dan komt er eene stemming vol nieuwe bedreiging tegen den mishandelden officier, een stemming wel geschikt om althans Dupuy te genezen van bij hem toch niet zoo d.ep gewortelde illusies van gerechtigheid.

De zaak staat nu formeel bijzonder sterk, en sterker nog

Sluiten