Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

was te vinden. Zeker is het dat voor een goed gebruik van de taal de vormendienst van de grammatica geen vereischte is. Al wat zich in de schrijftaal heeft ontwikkeld buiten den klank en de onmisbare vereischten voor het logisch verband in volzin en periode, kan gemist worden, als het om andere redenen schadelijk blijkt. En dit kan bereikt worden als men den invloed der philologen laat wijken voor dien der goede schrijvers.

Maar zoo raak ik van de avondschool af. Wat het onderwijs betreft zou de afschaffing geen quaestie zijn, als wij twee jaren meer leerplicht hadden. Maar bij het bedroevend beetje onderwijs dat de massa van ons volk ontvangt, gaat men er met meer bezwaar aan denken om paedagogische regelen te volgen, die nog tot inkrimping leiden. Het onderwijs heeft, waar het zich tot de lagere school beperkt en niet wordt voortgezet, zeer povere resultaten. Het leven zelf helpt velen verder, die onder leiding komen te werken. Maar de kinderen die dat voordeel niet hebben, komen beslist veel tekort. Het grootste deel van het geleerde is niet genoegzaam verwerkt om blijvend bezit te zijn. De school laat de kinders los juist op het oogenblik dat zij groote waarde voor hen gaat krijgen, als het onderwijs op hooger vatbaarheid kan gaan rekenen en dus wat dieper kan gaan ploegen. Oppervlakkig zou men dus zeggen: maak maar lange schooltijden. Maar de onderwijzers en de medici leeren ons gauw, dat het middel nog erger is dan de kwaal.

De avondschool weg dus; het is mij wel, maar geef wat compensatie in het program. Gebruik de uren beter.

Dat zijn nu nog vrome wenschen; een geheele reorganisatie van ons lager onderwijs moet wachten op betere tijden dan wij thans beleven. Het gaat nu den weg op dat het, naast al het andere, ook kleine theoloogjes, althans tekstkennertjes moet gaan vormen. Het is misschien maar goed, dat we er nu maar eens flink onder geraken, en dat de beschaving een tik krijgt. We hebben geteerd op allerlei liberale halfheden, op een onderwijs dat minstens dertig jaren te laat den

Sluiten